Sagrada Familia hakkında bilgi vermeden önce, Barselona’nın koruyucu azizi, Aziz George(Jordi)’nin çalkantılı hayatına bakmakta fayda var. İnanışa göre o dönem milletin çoluğunu çocuğunu yiyip, keyfine bakan bir ejderha, tam kralın kızını yiyecekken, Jordi en janti elbiselerini giyip ejderhanın karşısına dikilmiş. Elindeki mızrakla ejderhayı öldüren Jordi, ejderhanın kanından fışkıran bir gülü de kıza vermiş. Kendisi için ejderha öldürülen her kadın gibi, bu ablanın gönlü de Jordi’ye kaymış ve sanki olay sadece gül ile ilgiliymiş gibi, Jordi’nin bu jestinin anısına sevgililere gül verme geleneği başlamış. Aslen bir asker olan Jordi, Imparator Diocletianus’un hristiyanlara zulmedilmesine yönelik emirlere itaat etmeyip ve hristiyanlığı seçmiş. Yakalanıp işkence gördüğünde de dinine sadık kalan Jordi, çiçekçilik yapıp çok süper bir hayat yaşamak varken, böylece Aziz olmuş. Barselona ile alakasını çözemediğim Jordi, Kapadokya doğumlu olduğu için de Gaudi, Sagrada Familia’yı Kapadokya’ya sadık kalarak tasarlıyor ve pek çok yapısına bu hikayeye uygun şekilde ejderhalar yerleştiriyor.

1.Bitmeyen İnşaat

La Sagrada Familia’nın inşaatı, 1882’de başlamış ve hala yapım aşamasında. Her ne kadar seneye yani Gaudi’nin ölümünün 100. yıldönümünde bitirileceği rivayet edilse de bu ihtimal pek olası durmuyor.

Gaudi inşaat başlayınca evini buraya taşımış ve gecesini gündüzüne katmış ve 1908’de başka işler yapmayı tamamen bırakmış. 1926’da bir gün “Dışarıdan bir bakayım nasıl duruyor.” demiş olacak ki, rivayetlere göre eserine bakarak geriye doğru yürürken gelen tramvayı görmeyerek tramvayın altında kalmış ve hayata veda etmiş. Cenazenin Gaudi’ye ait olduğu ise ancak birkaç gün sonra şantiyedeki eksikliği hissedilince anlaşılmış. Bu eksiklik bir daha hissedilmesin diye midir bilinmez, naaşı da katedrala defnedilmiş.

İspanya İç Savaşı esnasında, 1936-1939 arasında, orijinal planların ve notların yanması sonucu inşaat tam bir kaosa dönüşmüş. Daha sonra inşaatın devam etmesi gerektiğini savunan şehir yönetimi çeşitli çalışmalar yapıp danışmanlar tutmuş ve inşaat mimarisine uygun olduğu düşünülen şekilde devam etmeye başlamış.

Diğer tarafta ise bunun, yapının mimarına bir hakaret olduğunu düşünenler varmış ki bunlardan biri de Salvador Dali’ymiş. Keza Dali, kendisinden istenen yardıma, “Lan öyle iş mi olur? Ayıp değil mi rahmetliye.” diyerek pas vermemiş. Kim bilir belki de para da anlaşamamıştır tabi. Şaka bir yana, Dali bu proje için “Kentin ortasında çürüyen bir diş gibi kalmalı.” demiş. Binada orijinal tasarımda olan taşlar yerine beton kullanılması ise, karşıt görüşlülerin en çok eleştirdikleri noktalardan biriymiş.

Tüm bunların yanında, olayın turistik kısmı sebebiyle inşaatın bilerek bitirilmediği de teoriler arasında.

2. Dış Mekan ve Cepheler

Katedralin, Barselona etrafındaki tepelerin en yüksek noktasından 2 metre daha kısa tasarlanmış olması, koyu bir katolik olan Gaudi’nin insan yapısı Tanrı yapısını geçemez inancından kaynaklanıyormuş. Keza en yükseği 170 metre olan toplam 18 kulenin, 12’si havarileri, 4’ü İncil yazarlarını, en yüksek kule İsa’yı ondan daha alçak olanı ise Meryem’i temsil etmek üzere tasarlanmış.

Katedral 3 cepheden oluşuyor;

• Doğu - Doğuş(Nativity) Cephesi: Güneşin doğduğu yönde olan cephe Gaudi’nin en çok çalıştığı kısım. Detaylar zengin, organik ve neşelidir. Katedralin yapılmaya başlandığı ilk cephe burası ve inşaat bizzat Gaudi tarafından kontrol edilmiş. 1894 ile 1930 arasında yapılmış ve İsa’nın doğumuna atfedilen pek çok detay barındırıyor.

  

• Batı - Çile(Passion) Cephesi: Güneşin battığı yönde olan cephe ölümü simgeliyor. Bu sebeple İsa’nın çilesini, ıstırabını yansıtmaktaymış. Doğu cephesine kıyasla oldukça sade kalan cephenin inşaatına ise 1954’de başlanmış ve 1987’de Subirachs’ın önderliğindeki heykeltıraşların son dokunuşlarıyla tamamlanmış.

  

  Star Wars filmindeki karakterlere benzeyen heykeller de bu cephede.

  

  Zira, hem Subirachs hem de Star Wars filminin yapımcısı George Lucas, Gaudi’nin bir diğer eseri olan Casa Miila’nın çatısındaki heykellerden ilham almışlar.

  

• Güney - İhtişam(Glory) Cephesi: Henüz tamamlanmamış olan cephenin inşaatı 2002 yılında başlamış. İsa’nın görkemini yansıtan cephe için Gaudi’nin 1936 yılında tasarladığı bir model referans alınmış.

3. İç Mekan ve Büyüleyici Işık Geçişleri

İç mekan ise oldukça ferah olmasının yanında, renkli vitraylarıyla güneşli günlerde inanılmaz bir renk cümbüşü sunmakta. Işığın, mavi ve yeşil tonların “Doğuş Cephesi”nde, sıcak ve kırmızı tonların ise “Çile Cephesi”nde görülmesi Gaudi’nin dahiyane yorumlarından sadece biri. Bu renklerin geçişini net şekilde gözlemlemek için katedralin öğleden sonra ve güneşli bir günde ziyaret edilmesi elzem. Keza biz yağmurlu bir havada gittiğimiz için videolarla yetinmek zorunda kaldık.

Doğayı taklit eden mimarisinin her noktada göze çarptığı yapıda, taşıyıcı sütunlar adeta ağaçlar gibi dallanmış izlenimi veriyor. Gaudi geleceğin mimarlarının doğayı taklit edeceğini ve bunun mimarinin en doğru kullanımı olacağını iddia ederek, fikirleyle uyumlu bir eser meydana getirmiş.

Hikayesinin bir kısmına vakıf olduğumuz Sagrada Familia’nın inşaatı, bugün hala bağışlarla ve katedralin gelirleriyle devam etmekte. Dolayısıyla aldığımız her bilet ile inşaatın bitirilmesine yardımcı olduğumuz için Gaudi kadar olmasa da çorbada bizim de tuzumuz var diyebilmenin rahatlığı ile bu yazıyı bitirebiliriz.

*Casa Milà stok fotoğraf için “threeedil”e teşekkürler.

Yine Neredesin Instagram Hesabı

Acelesi olanlara; Barselona için 3 sebep:

1-Gaudi

2-Dünyanın En İyi Barları listesindeki başarısı

3-Tapas

Ne Zaman Gidelim?

Tipik akdeniz iklimi düşünüldüğünde yazların öldürücü sıcaklarından muzdarip olmayacaksanız bunun yanında bir de kalabalıktan da rahatsız olmuyorsanız yaz mevsimi mantıklı olabilir. İlkbahar ve sonbaharda ise kalabalığı nispeten bertaraf etmenin avantajını yaşarken plajları muhtemelen şöyle uzaktan görüp geçecek olmanız bir dezavantaj olabilir. Geriye kalan kış aylarıysa muhtemelen uçak biletlerinin de konaklamanın da en ucuz olacağı mevsim olarak kayıtlarımıza geçiyor. “Biraz soğuk biraz yağmur bize ne yapar ki, mühim olan aynı bütçeyle daha çok gezmek.” diyenler Christmas market ve yılbaşı gibi özel günleri göz önünde bulundurabilir.

Nasıl Gidelim?

Sabiha Gökçen Havalimanı ve İstanbul Havalimanı’nın yanında, İzmir’den de Barselona’ya direkt uçuş bulmak mümkün. Türk firmaları ile birlikte İspanyol firmalarının da İstanbul’dan uçuşları mevcut, dolayısıyla bilet bakarken çerçevenizi genişletebilirsiniz.

Uçaktan inip şehre nasıl gideceğinize karar veremiyorsanız;

• Havalimanı otobüs servisi Aerobus. Her iki terminalden de kalkan otobüsler, kalktığı terminalin numarasına göre A1 ve A2 adını alıyor. Sabah 05.00 ile gece yarısı 00.30 arasında, 5-10 dakikalık periyotlarla kalkan otobüsler, Plaça Espanya, Gran Via-Urgell, Plaça de l’ Universitat - Plaça Catalunya duraklarında duruyor. Ortalama 35 dakika Biletler tek yön 12.25, gidiş dönüş 18.50 euro. Dönüş biletini 90 gün içerisinde kullanmanız gerekiyor.

• Gündüz saatlerinde 46 numaralı, gece ise N16, N17 ve N18 kodlu otobüsler 20 dakikada bir kalkıyor ve bilet ücreti 2.65 euro. Yaklaşık 60 dakikada Plaça Espanya’ya varıyor, yani El Born gibi bir bölgede kalıyorsanız başka bir yönteme ihtiyaç duyacaksınız. Bu otobüsler toplu taşıma aracı olduğu için ayakta yolculuğu ve kalabalığı göze almak gerekiyor.

• 05.42 ile 23.38 arasında 30 dakikada bir hareket eden tren ise yaklaşık 40 dakikada Barselona’ya varıyor. Tren istasyonu 2 numaralı terminalde bulunuyor bu sebeple varışınız 1 numaralı terminale ise, bedava olan ring servisi kullanarak 2 numaralı terminale geçiş yapmalısınız. Ring seferler her beş dakikada bir kalkıyor. Tren Clot, Passeig de Garcia ve Barcelona Sants istasyonlarında duruyor ve bilet tek yön için 4.90 euro.

• L9 metro hattını kullanmak isteyenler metroya her iki terminalden de, M logosunu takip ederek ulaşabiliyor. Metro direkt olarak şehir merkezine ulaşmadığı için konaklayacağınız yere göre aktarma yapmanız gerekebilir.

• Taksi ise ödeyeceğiniz 30-35 euro karşılığında sizi 30 dakika içinde Barselona’ya ulaştırıyor.

Nerede Kalalım?

İstanbul gibi katmanlı bir yapıdan oluşan Barcelona’nın eski merkezini içinde barındıran Ciutat Vella ve nispeten genişleme dönemi sonrası yerleşimin arttığı Eixample bizim favori bölgelerimiz oldu. Her ne kadar, Ciutat Vella bölgesi için, yabancı sitelerde tehlikeli olabileceği konusunda yorumlar olsa da, bizim tehlike anlayışımız ile Avrupalıların anlayışı arasında dağlar kadar fark olduğunu hatırlatmak isterim. Dolayısıyla telefonunuza ve cüzdanınıza sahip çıkıp keyfinize bakabilirsiniz diyorum.

Nereleri Gezelim?

Bizim 2.5 gün ayırabildiğimiz Barselona’da gezilecek pek çok yer, tadı çıkarılacak pek çok sokak var. Otelin konumuna göre yaptığımız sıralamada varış günü öğleden sonra nispeten daha yakın lokasyonları seçerken, 2. gün ve 3. gün de daha uzak noktaları sıraladık. Dolayısıyla siz de otelinizin konumuna göre yeni rotalar oluşturabilirsiniz.

1. Gün

1.Gün için izlediğimiz rota;

1.Gün İzledimiz Yürüyüş Rotası için Tıklayın;

1)Ciutadella Parkı

Bugün üzerinde gezindiğimiz park aslında bir zamanlar görkemli bir kaleymiş. 1714 yılında, İspanya Veraset Savaşı’ndan sonra Kral V. Felipe’nin şehri kontrol altında tutmak (ya da cezalandırmak) için yaptırdığı kale, 19. yüzyılda yıkılmış ve 1888 Evrensel Sergisi (Universal Exhibition) için park haline getirilmiş. Parkın adı da bu sebeple Türkçemize “kale, hisar” gibi kelimelerle çevirebileceğimiz “Ciudadela” kelimesinden gelmekte.

30 hektarlık bir alana yayılan parka giriş ücretsiz ve üzerinde pek çok turistik nokta barındırıyor.

Anıtsal Şelale (Font de la Cascada): Josep Fontseré tarafından tasarlanmasına rağmen genç Antoni Gaudí‘nin de katkıları olan görkemli bir fıskiyedir.

Katalonya Parlamentosu (Parlament de Catalunya): Parkın içinde bulunan eski cephanelik binasında yer almaktadır.

Zafer Takı (Arc de Triomf): Parkın girişlerinden birinde bulunan Tak modern tarzda inşa edilmiş. Adından, askeri bir başarıyı taçlandırmak gibi bir maksadı olduğu zannedilse de, aslen Zafer Takı 1888 yılındaki sergi öncesi şehrin kültürel ve ekonomik başarısını temsilen inşa edilip alan için anıtsal bir kapı vazifesi görmeye başlamış.

2)Bansky Museum

2020 yılında “The World of Banks” adıyla sergi olarak başlayan serüven yoğun taleple birlikte 2022 yılında kalıcı olarak müzeye dönüştürülmüş. 3 kattan oluşan müze, 3 130’dan fazla eser barındırırken, bu eserlerin büyük kısmı ne yazık ki orijinal değil. Çoğunlukla replika eserlerin sergilendiği müze bu sebeple tartışmalara da konu olmaktaymış. Replika da olsa Bansky’nin eserlerini bir arada görüp vizyonuna tanıklık etmek isteyenler için iyi bir destinasyon olsa da, sanatçının bazı orijinal eserlerini görmek isteyenler Moco Museum’u ziyaret edebilir.

Rehberli tur ve atölye seçenekleri de sunan müzede yetişkin biletleri için belirlenen fiyat 14 euro.

Bansky Museum Biletleri İçin Tıklayın;

3)Katalan Müzik Sarayı

1908 yılında inşa edilen yapı, 1997 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde. Katalan Korosu için yapılan bina, mimarisinde gotik ve mağribi unsurları birlikte barındırıyor. Bu sebeple, renkli seramik işçiliği ve canlı dokusuyla oldukça ilgi çekiyor.

Konser salonu ise su damlası şeklinde tasarlanmış ve cam kubbesi sayesinde içeri aldığı gün ışığı ile, Avrupa’da gündüzleri tamamen doğal ışıkla aydınlatılan tek konser salonuymuş.

Sarayı ziyaret etmek için, canlı performanslara katılabileceğiniz gibi, 18 eurodan başlayan, rehberli ya da rehbersiz turları da değerlendirebilirsiniz.

Katalan Müzik Sarayı Konser Biletleri ve Rehberli Turlar İçin Tıklayın;

4)Picasso Museum

Barselona’daki Picasso Müzesi (Museu Picasso), dünyaca ünlü İspanyol ressam Pablo Picasso’nun (1881–1973) sanatsal kariyerinin erken dönemlerine odaklanan en önemli müzelerden biridir.

1963 yılından bu yana sanat severleri ağırlayan müze, Pablo Picasso hayattayken açılan ve eserlerine adanan ilk müze olma özelliğinde. Sanatçının sanat hayatına başladığı ve eğitim aldığı Barselona şehri ile bağlarını ölümsüzleştiren müze, Picasso’nun yakın dostu Jaume Sebartes’in fikri ile kurulmuş ve koleksiyonun büyük kısmı da yine Sebartes tarafından bağışlanmış.

14 yüzyılda kalma bir binada yer alan müze barındırdığı eserlerle, Picasso’nun daha çok erken dönem yıllarına odaklanmaktadır. Bu bağlamda, sanatçının Barselona’da eğitim aldığı dönemde ürettiği pek çok eser de müze bünyesinde yer alıyor. Müzede bulunan en önemli tablo ise kuşkusuz Bilim ve Hayırseverlik (Ciència i Caritat). Ayrıca, Picasso’nun, Diego Velázquez’in ünlü tablosu Las Meninas üzerine yaptığı 58 farklı yorumdan Las Meninas Serisi de yine müzede ziyaretçilerini bekliyor.

Kış sezonunda haftanın 6 günü 10.00-19.00 arasında açık olan müze pazartesi günleri kapalı.

Biletleri 12 Euro’dan başlayan müzeyi, kış sezonunda 4 gün öncesinden rezervasyon yapmak koşuluyla, perşembe günleri 16.00-19.00 arasında ücretsiz olarak ziyaret edebilirsiniz. Online rezervasyonu şiddetle tavsiye ediyoruz.

Picasso Müzesi Online Biletleri İçin Tıklayın;

5)Santa Maria del Mar Kilisesi

1329 yılında başlayan inşaat, dönemi için oldukça kısa sayılabilecek bir sürede, 55 yılda tamamlanmış.

Büyük ölçüde bölge halkının, özellikle denizcilerin ve liman işçilerinin gönüllü çalışmaları ve maddi yardımlarıyla yapılması sebebiyle “Halkın Kilisesi” olarak nam yapmış. Öyle ki bu sebeple kilisenin bazı kabartmalarında taş ocağından taş taşıyan liman işçileri tasvir edilerek bu durum ölümsüzleştirilerek, kilise denizcilerin koruyucu azizesi Meryem Ana’ya adanmış. Bu arada kilisenin adını tam türkçeleştirdiğimizde “Deniz’in Meryem Ana Kilisesi” karşılığını bulunuyor.

Kuzeyli örneklere göre daha sade olsa da, Katalan Gotik tarzının örneği sayılan kilise, aydınlık iç mekanı, ince ve geniş aralıklı yüksek sütunları ile ilgi çekiyor.

Kiliseye kadar geldiyseniz, yanında göreceğiniz Fossar de Las Moreres isimli anıt ise, 1714 yılında Barcelona Kuşatması sırasında ölen Katalan askerler anısına yapılmış ki bu savaş esnasında ölen askerlerin bir kısmı da buraya defnedilmiş.

6)Estacion De Franca

Bu ikonik tren istasyonu, aynı zamanda amacının ötesine geçmiş bir mimari eser olarak anılmakta. Şehrin halen en işler 2. istasyonu olan yapının orjini 1848 yılına dayanmakta. Bugün ziyaret ettiğimiz bina ise 1929 yılında yapılmış. Zerafeti ile yolcuları büyüleyen istasyon binası, döneminin demir mimarisinin en nemli örneklerinden birini teşkil etmekteymiş.

2.Gün

Sagrada Familia ile başlayacak olan günümüz, gotik mahallede devam edecek. Bugün izleyeceğimiz rota;

Barselona 2.Gün Yürüyüş Rotası İçin Tıklayın;

1)Sagrada Familia

Barselona’nın en simgesel yapıtı sayabileceğimiz Sagrada Familia bugün yapacağımız yürüyüşün ilk durağı.

Bu sebeple biletinizi nasıl alacağınızı ve nelere dikkat edeceğinizi anlatarak devam edeyim. Öncelikle belirtmeliyim ki, bileti mümkün olduğunca erken almakta fayda var. Rehbersiz ve rehberli olmak üzere bilet fiyatları yetişkin için 26 ve 30 euro. Rehbersiz bilet alsanız dahil telefonunuzla kullanabileceğiniz bir sesli rehber dosyası yollanıyor ve uygulama üzerinden dinleyerek gezinizi yapabiliyorsunuz.

Ayrıca iki kuleden birini ziyaretinize eklemek isterseniz rehbersiz 36 veya rehberli bilet için 40 euro ödemeniz gerekiyor. Bir biletle, kulelerden sadece birini ziyaret edebiliyorsunuz ve bu seçimi biletinizi alırken yapmanız gerekiyor. Biz seçimimizi “Passion Facade”tarafından yaptık. Fakat hava şartları sebebiyle kuleye çıkışa izin verilmediği için hevesimiz kursağımızda kaldı. Verdiğimiz ücret ise yaklaşık 2 hafta sonra hesabımıza iade edildi.

Tüm biletlerde giriş saatini bilet alırken seçiyorsunuz. Giriş saatinden 15 dakika önce orada olmanız öneriliyor. Yaptığım araştırmalara göre, bazilika giriş saatinden, yaklaşık 45 dakika sonrasına kule giriş saatini ayarlamak uygun görünüyor.

Bilet almak için sadece resmi sitesini kullanmanızı önerir ayrıca bazilikanın bir de uygulaması olduğunu hatırlatmak isterim. Resmi web sitesi linkini aşağıya bırakıyorum.

Sagrada Familia Biletleri için Tıklayın;

Şehrin ünlü mimarı Antoni Gaudi’nin ölümsüz eseri hakkında daha detaylı bir yazıyı buraya bırakıyorum.

2)Casa de les Punxes

Gaudi’nin eserlerine göre daha az bilinen binanın mimarı, Josep Puig i Cadafalch imiş. Aslında şatoyu andıran yapı birden fazla binanın birleşimiyle oluşan bir kompleks ve adını çatısındaki kulelerden almaktaymış.

3)Casa Comalat

Gaudi’den etkilendiği düşünülen bir diğer mimar Salvador Valeri i Pupurull’un eseri olan Casa Comalat birbirine zıt iki farklı cepheye sahip.

Ana cephesinde, pencere ve balkonların üzerindeki heykelsi süslemelerle dikkat çeken bina, büyük ölçüde tek renkli bir görünüme sahip olsa da, üst kısımda bulunan yeşil seramikler görünümü farklılaştırmakta.

Arka cephe ise, Gaudi’nin mimarisini oldukça andırmakta e renkli mozaikler ile düzensiz ve farklı tonlarda yapay kaideler üzerine kurulu pencerelere sahip.

4)Casa Mila

Deniz dalgalarını andıran düzensiz taş kıvrımlarıyla öne çıkan dış cephesi, Casa Mila’nın hemen dikkat çekmesini sağlıyor. Bacaları ve havalandırmaları ise Gaudi sayesinde tamamen farklılaşmış ve sürreal heykellere dönüşmüş. Bu heykeller daha sonra Sagrada Familia’nın dışındaki heykeller için de birer ilham kaynağı olmuş. Yapıldığı dönemde imar planı ile yaşanan problemler sebebiyle Gaudi’nin tam istediği gibi inşa edilememiş.

5)Casa Batllo

Gaudi’nin en ünlü başyapıtlarından sayılan Casa Batllo 1877’de inşa edilip, 1906’da yenilenmiş. Halk arasında “Kemiklerin Evi” olarak anılmasının sebebi ise balkon korkuluklarının kemik ve kafatasını andıran iskeletimsi görüntüsüymüş. Binanın en üst kısmı ise ejderha sırtını andırıyor ve pul benzeri seramik karolarla kaplanmış dalgalı bir yapıya sahip. Bu kısım ise Aziz Jordi’nin ejderhayı öldürdüğü efsaneye atıfta bulunmaktaymış.

Cephede kullanılan ve gün ışığında parlayan, renkli camlar ve mozaikler ise deniz yaşamından ilham alınarak tasarlanmış. Zemin kattaki, sıvı organik şekilli kemerler ve taş da yine buna paralel şekilde deniz mağaralarını ve dalgaları çağrıştırıyor.

İç mekanda doğal ışık kullanımını maksimize etmek isteyen Gaudi, seramiğin tonunu, yukarıdan aşağıya koyulaşacak şekilde kullanmış.

İçinde neredeyse hiç köşe ve düz duvar bulunmayan binanın diğer ilgi çekici detaylarından biri ise omurgayı andıran merdiven korkulukları ve trabzanları.

6)Katalanya Meydanı

Barselona’nın kalbi sayılan meydan daire şeklinde dizayn edilmiş ve trafiğe kapalı. Hem yerel halkın hem turistlerin buluşma noktası olan meydan sadece güvercinlere değil bazı simgelere de ev sahipliği yapıyor.

Bunlardan biri havuzun ortasına konumlandırılan “Tanrıça” heykeliyken, diğerleri ise, “Atlı Adam Heykeli” ve “Francesc Macia Anıtı”. Ters ve yarım bırakılmış merdiven görünümüyle dikkat çeken anıt Eski Katalonya hükümet başkanına adanmış. Bu heykeli yapan heykeltraş ise, Sagrada Familia’nın Çile Cephesi’nde de pek çok eseri olan Subirachs.

7)La Rambla Caddesi

Meydandan limana doğru uzanan La Rambla caddesi, bölgenin en turistik caddesi. Diğer ucunda bulunan Kristof Kolomb Antı’na kadar uzanan cadde, 1.2 km boyunca pek çok kafe, restoran ve dükkana ev sahipliği yapıyor.

Geçmişte, Barselona’yı çevreleyen dağlardan gelen yağmur sularının denize aktığı bir su yolu olan cadde, buna uygun şekilde “Dere yatağı” anlamına gelen arapça kökenli “raml” kelimesinde türeyen “Rambla” ismini almış.

Caddenin Katalonya Meydanı’na yakın kısmında yer alan Font de Canaletes isimli çeşmeden su içenlerin, Barselona’ya mutlaka geri döneceği efsanesi ise kulaktan kulağa yayılmaya devam ediyor.

8)Gran Teatre del Liceu

La Rambla caddesi üzerinde bulunan opera binası, Barselona’nın ünlü kültürel simgelerinden biri. Sadece Barselona’da değil tüm İspanya’daki en ünlü opera binalarından biri olan yapı geçmişte geçirdiği yangınlara ve bombalanmalara rağmen, neredeyse 150 yıldır hayatta kalmayı başarabilmiş.

9)Güell Sarayı

Gaudi’nin erken dönem eserlerinden biri olan Guell Sarayı Gotik ve Raval mahallelerinin kesiştiği noktada yer alıyor. Saray özellikle çatısındaki renkli seramik kaplı bacaları ile, Gaudi’nin daha sonra meydana getireceği eserlerin habercisi niteliğindeymiş. Gauidi’nin erken dönem eseri olan sarayın yaptırılması için, Güell ailesi Gaudi’ye sınırsız bir bütçe tahsis etmiş. Alt katları mermer kaplı binanın üst katlarında ise taş kullanılmış.

10)Kraliyet Meydanı (Plaça Reial)

La Rambla’nın hemen yanında yer alan meydan, özellikle akşam saatlerinde canlanan kafeleriyle ziyaretçilere canlı bir atmosfer sunuyor.

11)Yahudi Mahallesi

Plaça Real ile giriş yaptığımız Yahudi Mahallesi “El Call” olarak biliniyor ve Barri Gotic (Gotik Mahallesi) içinde yer alıyor. Barselona’nın en eski bölgelerinden biri olan mahalle adını, İbranice “topluluk” anlamına gelen “Kahal” kelimesinden alıyor.

13.yüzyıl ortalarında küçülmeye başlayan mahalle daha sonra, küçülmeye başlamış. 1492’de ise İspanya’daki tüm yahudilerin sürgün edilmesiyle birlikte büyük ölçüde yok olmuş. Mahallede bir Yahudi kültür merkezinin yanısıra, bir adet de Antik Sinagog bulunmakta.

14)Barselona Katedrali

Gotik Mahallesi’nin labirenti andıran sokaklarını arşınlayarak ulaştığımız katedral, bölgenin en dikkat çeken yapılarından biri. Sanırım bu katedral, Sagrada Familia ile aynı şehirde olmasa çok daha ünlü olurdu. Surların içinde olduğu dönemde, Barselona’nın tam merkezi burasıymış.

Ön cepheden tipik gotik mimari izlenimi yaratan katedralin olduğu noktada geçmişte, bir Mağribi Camisi bulunmaktaymış. 1298’de başlayan inşaat ancak 20.yüzyıl başlarında tamamlanabilmiş.

12)Bisbe Köprüsü (Pont del Bisbe)

Mahallenin en fotojenik noktalarından biri olan taş süslü köprü, iki bina arasında uzanıyor.

13)Agustus Tapınağı

Tapınak M.S. 1.yüzyılda Roma İmparatoru Augustus’u onurlandırmak için inşa edilmiş. 37 metreye 17 metre olan orijinal yapıda daha fazla sütun bulunmasına karşın günümüze ancak dördü ulaşabilmiş.

Bulunduğu bölgenin ne kadar uzun süredir insanlar için önemli olduğunun en güzel kanıtı diye düşünüyorum.

15)The World Begins With Every Kiss Mural

Katedralin hemen yakınında bulunan “El món neix en cada besada” muralı, duygusal bir sembol olarak yürüyüşümüzün son durağı oluyor.

3.Gün

Bugün için yaptığımız tek plan Park Güell ziyareti. Aslında bir toplu konut projesi için satın alınan ve özel mülk olan arazi, 1910 yılında mimar Gaudi’ye teslim edilmiş. 60 evli olması planlanan sitede 2 adet ev bitirebilmiş ve 1. Dünya Savaşı’nın da başlamasıyla proje rafa kaldırılmış. Daha sonra devlete geçen arazi, park olarak 1922’de halka açılmış ve o günden beri Barselona’yı ziyarete gelen tüm turistlerin uğrak noktası olmayı başarmış.

Seramiklerin parçalanıp bir araya getirilmesiyle oluşan orijinal tasarımıyla teras ve aslında pazar yeri olarak dizayn edilmiş olan sütunlu bölüm parkın öne çıkan noktaları.

Park Güell için de biletleri resmi web sitesinden almanızı önereceğim. Rehbersiz, rehberli bilet seçeneklerinin yanında, bir de biletinize Gaudi Evi Müzesi girişini dahil etme opsiyonu sunuluyor.

Bilet fiyatları yetişkin için rehbersiz, 18 euro, rehberli 35 euro ve rehbersiz tura Gaudi Evi Müzesi’ni de dahil etmek isterseniz toplam 24 euro olarak belirlenmiş. Tüm biletleri alırken giriş saati seçmeniz beklenmekte ve giriş saatinizden itibaren en fazla 30 dakika içinde kapıyı geçmeniz istenmekte. 30 dakikadan geç kaldığınız durumlarda biletiniz geçerliliğini yitiriyor.

Park Güell Giriş Biletleri için Tıklayın;

Yine Neredesin Instagram Hesabı

Buyrun, başlıyoruz…

Acelesi olanlara; Prag için 3 sebep:

1-Astronomik Saat

2-Aziz Vitus Katedrali

3-Nazım Hikmet

Gitmeden Önce

Çekya para birimi CZK ve bu yazıyı kaleme aldığım Mart 2025 itibariyle yaklaşık 25 CZK 1 Euro’ya tekabül etmekte. Para bozdurmadan mutlaka kuru kontol edin, Afrika’da, Asya’da yemediğim kazığı burada yedim ve 1 Euro 15 CZK kuruyla para bozdurmuş oldum. Daha sonra konuştuğum insanlar döviz bürolarının genel olarak insafsız olduğunu, atm ya da kredi kartı kullanmamın hayrıma olacağını bildirdiler.

Kredi kartı kullanıyorsanız euro mu usd mi diye soracaklar, mutlaka euro üzerinden çekim yapın hatta onlar sormadan siz uyarın keza usd için ayrıca yüzde 7 komisyon alıyor Çek bankaları. Olabildiğince uyarmamıza rağmen, bize sormadan işlem yapan çalışanlar vasıtasıyla komisyon konusunda da hasar aldık.

Prag’da direkt olarak hesaba bahşiş ekleme adeti var, hesap geldiğinde ne kadar bahşiş eklemek istersiniz diye soruyorlar ve minimum yüzde 10 şeklinde bir beklenti var. Size sormadan da ekleyebiliyorlar, dolayısıyla ödeme öncesi adisyonunuzu mutlaka kontrol edin. Bahşiş karşılığında mükemmel bir hizmet göreceğiniz gibi bir yanılgıya da kapılmayın.

Ne Zaman Gidelim?

Prag kış aylarında, ziyaretçilerini acımasız bir soğukla karşılıyor. Her ne kadar Christmas sezonunda şehir oldukça güzel bir havaya bürünse de, aldığı ziyaretçi sayısı sebebiyle özellikle turistik noktalarda adım atmak bile zorlaşabiliyor. Yaz sezonunda ise yine artan turist sayısının yüksek sıcaklıkla birleşmesi keyifleri kaçırabilir. Biz seyahatimizi sömestr tatiline ayarlamak zorunda kalsak da, bir sonraki tercihimiz ilkbahar ya da sonbahar olacaktır.

Nasıl Gidelim?

Prag’a gelmek için İstanbul’dan direkt uçuş seçeneklerini değerlendirebileceğiniz gibi, Viyana seyahatinizin başlangıcına ya da sonuna ekleyerek, tek biletle birden fazla şehir görme fırsatını değerlendirebilirsiniz.

Biz Viyana seyahatimiz sonrası, Prag ziyaretimizi gerçekleştirmek için tren yolculuğunu seçtik. Her gün çok sayıda sefer düzenlenen rotada, 2 şehir arası genelde 5-6 saat sürmekle birlikte, rötarlar da yaşanabiliyor.

Online bilet alırken koltuk seçmek mümkün olmuyor ve koltuklar sistem tarafından atanıyor. Ancak uğrayacağınız ÖBB ofisinde (Viyana tren istasyonunda mevcut) biletinizi uygunluk durumuna göre istediğiniz koltuğa kaydırabiliyorlar. Tren de bir adet restoran vagonu olsa da, seçeneklerin sınırlı olduğunu söyleyebiliriz.

Viyana - Prag Tren Bileti İçin Tıklayın;

Şehir merkezine giderken trenden indiğiniz durak;

Hlavna Nadrazi’den (turuncu daire) C metrosuna binerek Muzeum durağına(siyah daire), Muzeum’da A hattına geçerek, Staromestská’da(mavi daire) inmeniz gerekmekte. Biletleri tren istasyonundaki otomatları kullanarak alabilirsiniz. Yetişkin biletleri, 30 dakikalık olanlar 30 CZK ve 90 dakikalık olanlar 40 CZK. 15 yaş altı ücretsiz, ayrıca pek alışık olmadığımız şekilde her bir bavul için de 20 CZK karşılığında bilet almanız gerekmekte.

Prag Metro Ağı Haritası İçin Tıklayın;

Giderken acemiliğimize geldiği için unutsak da bu hatta da Uber kullanmak daha mantıklı bir seçenek gibi görünmekte. Çünkü istasyondan, Charles Bridge’e yapacağınız yolculuk ortalama 150 CZK -6 Euro- tutuyor. Dönerken havalimanı yolculuğumuz için kullandığımız Uber hizmeti için de 415 CZK -17 Euro- ödedik

Nerede Kalalım?

İlk günü Stare Mesto, 2. Günü Kale ve Mala Strana tarafına ayırdığımız için 2 bölgenin tam ortasında Charles Bridge’e yakın bir yerde kalmayı mantıklı bulduk ve Hotel King George’u seçtik. Dilerseniz etrafındaki otellere de göz atabilirsiniz.

Hotel King George Booking İçin;

Nereleri Gezelim?

Biz 2 gün ayırdığımız Prag seyahatimizde 1. günümüzü Stare Mesto (Eski Şehir) bölgesine yoğunlaştırırken, 2. günümüzü Kale ve Mala Strana bölgesi üzerine planladık.

1.Gün

Prag Stare Mesto Yürüyüş Rotası İçin Tıklayın;

1)Obecni Dum

1912 yılında inşa açılan bina, 1918 yılında Çekoslavakya’nın bağımsızlık bildirgesinin yayınlandığı yer olması sebebiyle sembolik bir öneme de sahip. Günümüzde belediye binası ve sanat merkezi olarak kullanılan yapı bünyesinde bulunan Smetana Hall pek çok opera ve klasik müzik konserine ev sahipliği yapmakta. Binanın iç kısmını düzenlenen rehberli turlarla gezebileceğiniz gibi, konserlerden birine katılarak da ziyaret edebilirsiniz.

Obecni Dum Rehberli Tur Biletleri İçin Tıklayın;

Obecni Dum Konser Biletleri İçin Tıklayın;

2)Barut Kulesi

44 metre uzunluğunda, gotik tarzdaki kule 1475 yılında tamamlanmış. Bir dönem barut depolandığı için bu adı alan kule eski şehrin girişinde ve belediye binasının hemen yanında yer alıyor. Yetişkin giriş bileti 190 CZK olmakla birlikte, ziyaretçiler için aile indirimi mevcut. Yazın 09.00-20.30 arası açık olan kule, kış aylarında 10.00-18.00 arasında ziyaretçi kabul ediyor.

.

Barut Kulesi Biletleri İçin Tıklayın;

3)Kent Meydanı & Jan Hus Heykeli

1410 yılına kadar Prag Üniversitesi Rektörü olan Papaz Jan Hus, üniversitede teoloji ve felsefe dersleri veriyordu. Kilisenin reforma ihtiyacı olduğunu savunan Hus, dönemin kilise ve papalık makamıyla ters düşmeye başladı ve afaroz edildi. Kilisenin baskıcı rejimine ve zenginleşmesine karşı vaazler veren Hus, milli bir kahramana dönüşse de 6 Temmuz 1415 tarihinde kitaplarıyla birlikte yakılarak idam edilir. Reformist din adamının yakıldığı yere 500 yıl sonra yapılan heykeli zamanla muhalefetin baskıcı rejimlere karşı sembolü haline gelmiş durumda.

Anıtın üzerinde bulunduğu eski kent meydanı ise 12. yy’dan bu yana pek çok tarihi olaya ev sahipliği yapmış. Astronomik saat kulesi, Tyn Kilisesi gibi sembolik yapılar da bu meydanda bulunmakta.

4)Tyn Kilisesi

14.yy’da başlayan inşaatı ancak 16.yy’ın başlarında biten kilise, 2 adet 80 metrelik kulesi ile masalsı bir görünüşe sahip. Gotik yapıda olan kilise, aynı zamanda barok dönem eserleri ile birlikte Prag’daki en eski kilise orguna da ev sahipliği yapıyor. Bizim gittiğimiz saatlerde kapalı olduğu için içine giremediğimiz kilisenin siz kapısında kalmayın diye açık olduğu saatleri aşağıya bırakıyorum.
Pazartesi kapalı olmak üzere, haftanın 5 günü 10.00-12.00 ve 15.00-17.00 arası, pazar günleri ise 11.00-12.00 arası ziyaretçi kabul eden kiliseye giriş ücretsiz.

5)İspanyol Sinagogu

Cumartesi günü kapalı olan sinagog diğer günler 10.00-16.30 arasında ziyaretçilerini ağırlıyor. 1868 yılında inşa edilen singagogda, Çek milli marşının bestecisi František Škroup, 1836-45 yılları arasında orgcu olarak görev yapmış. El Hamra Sarayı’nın mağribi tarzından etkilenerek oluşturulan iç tasarımının uyandırdığı merak duygusuyla bilet aldığımız sinagogun bizde hayal kırıklığı yarattığını söylemeliyiz. Bölgedeki yahudi tarihine özel bir ilginiz yoksa, siz de benzer bir hayal kırıklığı ile karşılaşabilirsiniz.

Bu arada sadece İspanyol Sinagogu’na bilet almak mümkün değil. Giriş için yetişkin 600 CZK & öğrenci 400 CZK fiyatı olan kombine bilet almanız gerekmekte. Kapıda ya da online olarak alabileceğiniz kombine bilet ile ziyaret edebileceğiniz yerler;

Eski Yahudi Mezarlığı

Eski-Yeni Sinagog

İspanyol Sinagogu

Maisel Sinagogu

Pinkas Sinagogu

Klausen Sinagogu (20.03.2025 tarihinde geçici olarak kapalı durumda)

Robert Guttmann Gallery

Prag Yahudi Mahallesi Kombine Bilet Almak İçin Tıklayın;

6)Astronomik Saat ve Kulesi

Kulenin bir parçası olduğu Eski Belediye Binası 1338’de yapılmış olsa da, kule üzerindeki saatin ilk çalışması 1410 yılına tarihlendirilmekte. Saatin takvim bölümü ise 1490 yılında eklenmiş. 1410 yılından beri çalışan saat, Avrupa’da Pedua ve Strazburg’dan sonra en eski 3. saatken, hala çalışanların arasında en eski olanıymış. Ayrıca, her saat başı çalan çanla, geçiş yapan havariler kendini meydanda biriken turistlere gösteriyor.

Saati, Hanus isimli bir ustanın yaptığı ve aynı saati tekrar yapamaması için, ustanın yetkililerce kör edildiği, sonra Hanus Usta’nın intikam için saati bozduğu gibi bir efsane olsa da, yapılan çalışmalar sonucunda bu bilginin doğru olmadığı kanıtlanmış.

Kış aylarında, pazartesi 11.00-19.00 ve haftanın 6 günü, 10.00-19.00 arasında, yaz aylarında, haftanın 7 günü, 09.00-20.00 arasında ziyaretçilerini kabul eden saat kulesine giriş bileti tam 300 CZK, 26 yaş altı öğrenci 200 CZK. Kule içinde bulunan asansörü kullanmak isterseniz kişi başı 100 CZK daha ödemeniz gerekmekte. Koca kuleye acaba tırmanmak zor olur mu diye düşünmüş ancak yine de asansör bileti almamıştık. Merdiven dizaynları çok kolay iniş çıkış yapılabilecek şekilde. Ortopedik bir probleminiz yoksa merdivenleri rahatlıkla kullanabilirsiniz.

Astronomik Saat Kulesi Biletleri İçin Tıklayın;

7)Klementinum

1556 yılında kurulan yapı kompleksi Cizvitler tarafından okul, kütüphane, kilise ve gözlem evi olarak kullanılmış. Bünyesinde 1722 yılına tarihlenen bir kütüphane ve astronomi kulesi bulunduran yapı aynı zamanda Meridyen Salonu, Ulusal Kütüphane, Mozart Salonu, Matematik Salonu gibi bölümlere de ev sahipliği yapıyor. Barok mimarinin güzel bir örneği olan tarihi kütüphanenin sahip olduğu 27.000 eserin içinde Kepler’in el yazmaları da mevcut. Kompleks, sadece rehberli turlarla ve verilen saatlerde sınırlı kontenjanla ziyaretçi kabul ediyor. Tarihi Barok Kütüphane ile başlayan tur, Meridyen Salonu sonrasında Astronomi Kulesi’ne çıkılmasıyla son buluyor ve 50 dakika kadar sürüyor. Yetişkin bileti 380 CZK, 26 yaş altı öğrenci bileti ise 230 CZK olmakla birlikte aile indirimi mevcut. Biletleri kesinlikle online almanızı tavsiye ediyoruz.

Klementinum Biletleri İçin Tıklayın;

8)Eski Köprü Kulesi & Karl Köprüsü

Rivayete göre ilk taşını, köprüyü yaptıran IV. Karl’ın, 9 Temmuz 1357’de bizzat koyduğu köprü, Prag’ın simgelerinden biri. 1170-1342 yılları arasında hizmet veren Judith Köprüsü’nün yerine yapılan ve 1402’de tamamlanan köprü, Prag tarihinin önemli olaylarına tanıklık etmiş. 1841 yılına kadar Vltava Nehri’ni geçmenin tek yolu olan, 515,76 metre uzunluğunda ve 9,5 metre genişliğindeki köprü bugün sadece yaya trafiğine açık.

Köprü üzerinde çoğu 1706-1714 yılları arasına tarihlenen 30 adet heykel bulunmakta.

Köprü ile birlikte yapılan eski şehir tarafındaki kule ise, 1621 yılında, Habsburg karşıtı ayaklanmanın önde gelen isimleri olduğu için idam edilen 12 kişinin kesik başlarının, sergilendiği yer olmuş.

Köprü bedava, ancak Eski Köprü Kulesi’ni ziyaret etmek için alacağınız giriş bileti yetişkin 190 CZK, 26 yaş altı öğrenci ise 130 CZK olarak fiyatlandırılmış ve aile indirimi mevcut.

Eski Köprü Kulesi Biletleri ve Ziyaret Saatleri İçin Tıklayın;

9)Lesser Kuleleri

Köprünün diğer başında ise birbirine bağlı 2 kule bulunmakta. Kısa olan,12.yy’dan kalan Judith Köprüsü’nün bir parçasıymış ve bir zamanla hapishane olarak da kullanılmış. Romanesk olarak inşaat edilen köprü 1591’de bugün görülen halini almış ve rönesans esintileriyle restore edilmiş. 1464’de inşa edilen uzun kule ise Charles Köprüsü’nün bir parçasıymış ve iki kule birbirine 15.yy’da bir kapıyla bağlanmış.

Lesser Kuleleri için yetişkin 190 CZK, 26 yaş altı öğrenci ise 130 CZK olarak fiyatlandırılmış ve aile indirimi mevcut. Eğer Köprünün iki tarafındaki kuleleri birlikte ziyaret etmek için kombine bilet almak isterseniz, yetişkin 280 CZK, 26 yaş altı öğrenci ise 190 CZK ve aile indirimi mevcut.

Lesser Kuleleri Biletleri ve Ziyaret Saatleri İçin Tıklayın;

10)Prag’ın En Dar Sokağı

Prag’ın ilgi çekici noktalarından biri olan dar sokaktan aynı anda sadece bir kişi geçebildiği için sokak girişinde trafik lambası mevcut. Ancak bizim seyahat ettiğimiz Şubat 2025 tarihinde sokak ziyarete kapalıydı.

2.Gün

Prag Kalesi Mala Strana’nın üst tarafında konumlanmış durumda dolayısıyla her ne kadar çok uzak olmasa da yokuş çıkmayı göze alamadığımız için otelden Uber kullanarak 90 CZK karşılığında giriş kapısına ulaştık ve kale üzerinden aşağıdaki rotayı takip etmeye başladık.

Kale - Mala Strana - Cafe Slavia Yürüyüş Rotası İçin Tıklayın;

1)Prag Kalesi

9.yy’da inşa edilen kale, hala devlet başkanlığı ofisi olarak kullanılmakta. Kompleks bir yapıya sahip olan kale içinde, 10.yy’dan kalma romanesk binalardan, 14.yy’da inşa edilen gotik tarzdaki yapılara kadar pek çok bina yer almakta.

Online olarak aldığımız kombine bilet, Aziz Vitus Katedrali’ne, Eski Kraliyet Sarayı’na, Aziz George Bazilikası’na ve Altın Yol’a giriş hakkı tanımakla birlikte, yetişkin fiyatı 450 CZK, 26 yaş altı öğrenci fiyatı 300 CZK fiyat ile satılmakta.

Aziz Vitus Katedarli - Eski Kraliyet Sarayı - Aziz George Bazilikası ve Altın Yol Kombine Bileti İçin Tıklayın;

Ayrıca kale kompleksi içinde yer alan dört adet kalıcı sergi için için kombine bilet 300 CZK, fotoğraf sergisi için 200 CZK’ye satılmakta. Aziz Vitus Katedrali Kulesi’ni görmek için de ayrıca 200 CZK karşılığında bilet alınması gerekmekte.

2)St. Vitus Katedrali

Aziz Vitus Katedrali, şehrin her yerinden görülen o masalsı yapının ta kendisi. 10. yy’dan beri olan bir kilisenin kalıntıları üzerine, yine IV. Charles tarafından, 1344’de inşa ettirilmeye başlanan katedral, ancak 585 yıl sonra 1929’da bitirilebilmiş.

Uzun süren inşaat süresi, katedralin gotik, barok ve rönesans akımlarının izlerini birlikte taşımasında etkili oldu. Giriş kapısının 2 yanında 2 kule bulunan katedralin, bir de güneye bakan kulesi bulunmakta. Kralların taç giyme törenlerine senelerce ev sahipliği yapan katedralde, halkın ziyaretine açık olmasa da bir de şapel bulunmaktadır.

3)Eski Kraliyet Sarayı

Tarihi 12. yy’a kadar dayanan saray tarih boyunca pek çok kralın ikameti olmuş. Bugün gördüğümüz halini ise büyük ölçüde 14. yy’da IV. Charles’ın sarayın genişletilmesini istemesiyle almış. Geç gotik ve rönesans unsurlarını birlikte yansıtacak şekilde tasarlanan Vladislav Salonu ise 15. yy’da eklenmiş.

4)St. George Bazilikası

Tarihi 10. yy’a dayanan Aziz George Bazilikası romanesk mimarisiyle diğer yapılardan ayrılmakta. 1142 yılında çıkan yangın sonrası yeniden yapılan kilise son büyük restorasyonunu ise 1887-1908 yılları arasında orjinal romanesk haline uygun şekilde ypılan dizayn ile geçirmiş. İçerideki mezarlardan biri, 921 yılında ölen ve bazilikayı yaptıran, Bohemya Dükü I. Vratislaus’a aittir ki kendisi aynı zamanda, Çekya’da adeta bir efsane olan ve 925 yılında St. Vitus’u yaptırma emri veren Aziz Wenceslas’ın babasıdır.

5)Altın Yol (Golden Lane)

Kökeni 15. yy’a dayanan cadde ismini burada yaşayan kuyumculardan almış. Bir efsane ise II. Rudolf, bu caddeyi altın elde atmaya çalışan simyagerlere tahsis ettiği ve adının buradan geldiği. Caddedeki küçük evlerde uzun süre kale çalışanları ve kral muhafızları yaşamış. II. Dünya Savaşı’na kadar yerleşim olan evlerden, 22 numara ise 1916 ve 1917 yıllarında Franz Kafka’ya ev sahipliği yapmış. Bugün hediyelik eşya satan dükkanlara dönüşmüş. 12 numaralı ev ise, Nazi işgalinde, Çek filmlerini buraya saklayan film tarihçisi ve koleksiyoncusu ev sahibi Josef Kazda’nın 12 anısına bir müze görünümünde.

Seyir Terası

Altın yol sonrası, yokuş aşağı inmeye başladığınızda, panoramik Prag manzarasını fotoğraflayabileceğiniz terasta, çok sayıda insan fotoğraf çektirmek için sıra bekliyor.

6)Mala Strana

Türkçesi “Küçük Şehir” olan bölge, Kale’den aşağıya doğru inen ziyaretçilere bölgenin eteklerinde oldukça keyifli bir gezi sunuyor. Kampa Müzesi ile Kafka Müzesi de bu bölgede yer alıyor.

7)Cafe Slavia

Manes Köprüsü’nün yanıbaşında duran Cafe Slavia’nın gediklileri arasında Kundera ve Kafka da bulunurken, girişte solda ise bizi çok daha yakından tanıdığımız başka bir edebiyatçının, Nazım Hikmet’in fotoğrafı karşılıyor. Ulusal Tiyatro Binası’nın tam karşısında yer alan kafe bu vesile ile pek çok Türk turisti ağırlamakta. Akşam saatlerinde canlı piyano resitali sunsa da ne yazık ki bizim gittiğimiz saatte yoktu. Sıcak şarabını mutlaka tavsiye ettiğimiz Cafe Slavia’ya rezervasyonsuz gitsek de akşam saatleri için rezervasyon yaptırmak faydalı olabilir.

Cafe Slavia Rezervasyon İçin Tıklayın;

Prag’da Ne Yiyelim?

Orta Avrupa’nın tamamında bulunabilmesine rağmen, Prag’da her köşe başında satılan ve kokusuyla sizi tezgaha davet edecek tatlının adı trdelnik. Bir şişin etrafına sarılarak pişen hamurun etrafına şeker ve bazen tarçın da kaplanarak hazırlanan rulo hamurun içine tercihe göre meyve ve krema çeşitleri doldurularak hazırlanan tatlının, Çek tatlısı olup olmadığı tartışma konusu olsa da, denemeden dönmek olmaz diyelim.

Restoran önerimize gelirsek;

Beef Bar

Temelde bir kasap dükkanı olan restoran, haliyle et konusunda pek çok seçenek sunuyor. Bonfilesini oldukça beğendiğimiz mekan şarapları ile de iddialı. Her ne kadar bu sefer deneyememiş olsak da, pastramiyi de bir sonraki ziyaretimizde yenilecekler listesine ekledik.

Beef Bar Menü İçin Tıklayın;

Beef Bar Rezervasyon İçin Tıklayın;

Yine Neredesin Instagram Hesabı

Acelesi olanlara; Floransa için 3 sebep:

1-Şehir bütünüyle büyük bir müze sayılır

2-Florentine steak

3-Toskana ve ünlü şarapları

Ne Zaman Gidelim?

Yıllık ortalama yağmurlu gün sayısını incelediğimizde, Floransa için sobahar aylarının ıslanma ihtimalinizin en yüksek olduğu aylar olduğunu söylemek mümkün, ayrıca ciddi bir turist kalabalığı da söz konusu. Kış ayları da sıcaklıkların oldukça düştüğü ve insanı gezmekten soğuttuğu zaman dilimi olarak karşımıza çıkıyor. Yaz ortalarında ise sıcaklıklar gün içinde 35 C’leri bulabiliyor. Evet geriye ne kaldı sorusunun cevabı; ilkbahar ya da yaz başı. Üstelik Floransa gezinize bizim gibi küçük bir Toskana turu da eklerseniz bu mevsim tadından yenmez. Ancak ilkbaharda da turist sayısının artmaya başladığı unutulmamalı.

Nasıl Gidelim?

Seyahat ettiğimiz dönemde ve benim bu yazıyı kaleme aldığım 14.03.2025 tarihi itibariyle bildiğim kadarıyla Floransa’ya İstanbul’dan direkt uçuş yok, dolayısıyla uçakla gelmek konusunda ısrarcıysanız, Türkiye çıkışlı uçuşlarda en az bir aktarma yapmanız gerekmekte.

“Israr etmesek ne olur, yürüyerek mi gideceğiz?” diye soruyorsanız, bizim gibi birden fazla İtalyan şehrini içine alan bir seyahatte Floransa’yı bir durak olarak kullanabilirsiniz. Biz Venedik başlangıçlı seyahatimizde tren kullanarak önce Floransa’ya gelip oradan yine trenle Roma’ya geçerek Türkiye’ye dönmüştük ki Floransa bu rotanın neredeyse tam orta noktası. Yine Türkiye çıkışlı Bolonya uçuşunuzla yapacağınız bir seyahate, Bolonya’ya 150 km uzaklıktaki Floransa’yı de eklemeniz mümkün.

Yazdıklarımız kendi tecrübelerimizi paylaşmak üzerine kurulu olduğu için, size tren seyahati ile şehre nasıl gidilebileceği konusunda bilgi vermeye çalışacağız.

Floransa’ya trenle gidebilmek için çıkış yapacağınız şehre göre Italiarail ya da Italo’yu seçmelisiniz ki tecrübelerimizden yola çıkarak ikisi arasında bariz bir hizmet farkı olmadığını söyleyebiliriz. Her iki firmada da, biletleri önceden aldığınızda, fiyatlar daha cazip oluyor yani bilet almayı son dakikaya bırakmamakta fayda var. Italo’da uygun fiyat yakalama ihtimali daha yüksek.

ItaliaRail İle Tren Bileti Almak İçin Tıklayın;

Italo İle Tren Bileti Almak İçin Tıklayın;

Floransa’da merkez konumundaki tren istasyonunun adı “Firenze Santa Maria Novella” dolayısıyla biletinizi bu istasyona almanızı öneriyoruz. Trenden indikten sonra San Marco meydanına çok yakın olan otelimize yaklaşık 15 dakikalık yürüyüşle ulaştık. Tren istasyonu, Piazza Del Duomo, Piazza del Signoria gibi merkezi meydanlara da 10-15 dakikalık yürüyüş mesafesinde.

Nerede Kalalım?

Floransa hangi bölgesinde kalırsanız kalın yürüyerek gezilecek bir şehir. Merkez konumundaki Piazza del Signoria etrafındaki kalabalığın yanında, otel fiyatlarının yüksekliğini de göz önünde bulundurup biz San Marco bölgesini tercih ettik. Trenden iner inmez bavullarımızdan kurtulma isteği ise, Santa Maria Novella bölgesi için tercih sebebi olabilir. Burada tercihler değişebileceği için spesifik bir alana ait öneride bulunamayacağız.

Nereleri Gezelim?

Aşağıda paylaşacağımız rotayı biz iki güne bölerek izledik. Siz zaman aralığınıza göre yapıların önünden geçip ilerlemek veya içlerine girip büyülenmek arasında tercih yapabilirsiniz. Sanat galerilerine sonraki başlıkta, finalde ise bizim zaman ayıramadığımız ama popüler olan diğer duraklara değineceğiz.

Şimdi en rahat ayakkabılarınızı giydiyseniz başlıyoruz;

Floransa Yürüyüş Rotası İçin Tıklayın;

1)Santa Maria Novella Bazilikası

Aynı isimli tren istasyonuna çok yakın olan Bazilika, 13. yy’da Dominikan rahipleri tarafından inşa edilmeye başlanmış . 1360’da ilk bölümü bitirilen bazilika 1420 yılında kutsanarak, 1470 yılında da ön cephesindeki mermer dizayn tamamlanmış . Başta Brunelleschi olmak üzere pek çok ünlü ismin eserlerine ev sahipliği yapan bazilikaya giriş ücretleri;

-Yetişkin için 7.50 Euro

-11 & 18 yaş arası için 5.00 Euro

-11 yaş altı ücretsiz

olmak üzere, kapıda ya da online olarak bilet alabilirsiniz.

Santa Maria Novella Bazilikası Biletleri İçin Tıklayın;

Santa Maria Novella Bazilikası Ziyaret Saatleri İçin Tıklayın;

2)Medici Şapeli

Brunelleschi’nin mimarı olduğu orjinal binaya, Sagrestia Nuova ve Cappella dei Principi isimli iki yapının eklenmesiyle oluşuan şapel, Medici Ailesi’nin önde gelen isimlerinin mezarlarını barındırırken, 1869 yılından beri müze olarak hizmet vermekte. Şapelde ayrıca, Sagrestia Nuova’ın mimarı Michelangelo’nun eskizlerinin olduğu bir de oda bulunmakta. Giriş ücretleri;

-Yetişkin için 9.00 Euro - Michelangelo’nun Gizli Odası ile birlikte 32.00 Euro

-18 & 25 yaş arası için 2.00 Euro - Michelangelo’nun Gizli Odası ile birlikte 7.00 Euro

olmak üzere, girişin her ayın ilk pazar günü ücretsiz olduğunu da belirtmeden geçmeyelim. Salı günleri kapalı olan müze, haftanın altı günü 08.15 ile 18.50 saatleri arasında açık ve son ziyaretçilerini 18.10’da kabul ediyor.

Medici Şapeli Biletleri İçin Tıklayın;

3)Piazza della Santissima Annunziata

Atı üzerinde meydanı bekleyen kişi I. Ferdinando Medici’nin yanında kalan, kemerli bina 1419'da Brunelleschi’nin tasarımıyla yapılan Avrupa’nın ilk yetimhanesi olmasının yanında, rönesans mimarisinin de ilk örneklerinden birini teşkil etmekteymiş. Yapıldığı dönemde, bebeği bırakan kişinin kimseye görünmeden, bebeğini bırakabileceği özel bir kısma sahip “Ospedale Degli Innocenti”, günümüzde, bir UNICEF ofisi de içeriyor ve müze olarak hizmet veriyor. Haftanın beş günü 09.30 - 19.00, cumartesi ve pazar günleri ise 11.00 - 20.00 arasında son ziyaretçisini kapanıştan bir saat önce kabul eden, başta Boticelli ve Poccetti olmak üzere pek çok ustanın eserine ev sahipliği yapan müzenin giriş biletleri;

-Yetişkin için 16.00 Euro

-11 & 18 yaş arası için 14.00 Euro

-11 yaş altı ücretsiz

olmak üzere aile indirimi de mevcut.

Ospedale Degli Innocenti Müzesi Biletleri İçin Tıklayın;

4)Santa Maria del Fiore (Duomo)

Floransa’nın sembölü sayılan yapı Floransa Katedrali, Çan Kulesi, Kubbe Bölümü, Opera del Duomo Müzesi ve vaftizhaneden oluşan kompleks bir binalar bütünü.

Floransa Katedrali; Yukarıda bahsettiğimiz olayda, Medicilerin suikaste uğradığı katedral de bu kompleksin parçası olan katedralin inşaatı 8 Eylül 1296 yılında başlamış. Mimar Arnolfo di Cambio’ın 1334’deki ölümünden sonra, Çan Kulesi’nin de mimarı olan mimar Francesco Talenti önderliğinde devam eden inşaat pek çok kez durmuş olsa da, katedral 136 metre boyu, 90 metre eni ve 90 metre yüksekliği ile 1436 yılında tamamlanabilmiş. Bugün görülen dış tasarımına da 19. yy’da ulaşmış. Katedral 5. yy’dan kalan Santa Reparata Bazilikası’nın kalıntıları üzerinde yükseldiğinden, bu kalıntılar da bugün ziyaretçiler tarafından görülebilmekte.

Duomo; İtalyanca’da kubbe anlamına gelen Duomo, bulunduğu şehrin en büyük katedralini simgeleyen bir isme dönüşmüş. Dolayısıyla burada da Floransa Katedrali’nin simgelese de, asıl olarak kubbe bölümüne işaret etmekte. Kubbe Brunelleschi’nin planlarına uygun olarak 1420 - 1436 yılları arasında yapılmış ki sadece yapıldığı dönem için değil şu anda da mimari bir şaheser olarak kabul edilmekte. Aslında içeride 45,5, dışarıda 55 metre çapında olan 2 ayrı kabuğun bazı noktalarda birbirine bağlanmasıyla oluşan kubbe bu sebeple tek parça olarak görünen kubbenin iç kısmında ise Vasari’nin “Son Yargı” freski bulunmakta. Kubbeye çıkmak isteyenler bu iki kabuğun arasına yerleştirilmiş 463 basamağı tırmanmayı göze almalılar.

Çan Kulesi; 1334 yılında Giotto’nun tasarımıyla başlayan inşaat, Giotto’nun görevi, üç yıl sonraki ölümüyle, Andrea Pisano’ya devredilse de, nihai tasarımına, 1359 yılında inşaatı bitirebilen Franceso Talenti ile erişti. 84,7 metre yüksekliğindeki kule, geçmişte, başta Pisano Atölyesi’nden çıkan oyma heykeller olmak üzere pek çok sanat eserine ev sahipliği yapsa da, bugün görecekleriniz replika eserler olacak. Orjinal eserler ise müzede sizi bekliyor.

Vaftizhane; 4. yy’dan kaldığı düşünülen bir vaftizhanenin genişletilmesiyle bugünkü halini alan yapı 1509 yılında Papa II. Niccolò tarafından kutsanmış. İç kısmında ilk sergilenen mozaiklerin yanında, Gilberto Ghiberti’nin tasarladığı kapıların üzerinde İncil’den bölümler yer almakta.

Museo dell’Opera del Duomo; 1891’de kurulup 2015’de yenilenen müze, içinde Michelangelo, Donatello, Brunelleschi ve Ghiberti’nin de bulunduğu pek çok büyük sanatçının orjinal eserlerini sergilemekte. Müze her ayın ilk salı günü kapalı.

Katedral girişleri pazar hariç haftanın 6 günü 10.15 - 05.45 arası ücretsiz olmakla birlikte, kompleks dahilindeki diğer yapıları ziyaret etmek için kendinize uygun bileti seçmeniz gerekmekte. Biletler;

Brunelleschi Pass: Saat Kulesi, Duomo, Vaftizhane, Müze ve Santa Rapatara Bazilikası

Giotto Pass: Saat Kulesi, Duomo, Vaftizhane, Müze ve Santa Rapatara Bazilikası

Ghiberti Pass: Vaftizhane, Müze ve Santa Rapatara Bazilikası

olmak üzere 3 sınıfa ayrılmış durumda ve fiyatları 5 Euro ile 30 Euro arasında değişmekte. Bileti rezerve ettiğiniz tarihten itibaren 3 gün geçerli olmakla birlikte, Duomo için ziyaret saatinizi, muhakkak bu 3 gün içinde, bileti alırken seçmeniz gerekmekte.

Santa Maria Del Fiore Biletleri ve Ayrıntılı Bilgi İçin Tıklayın;

5)Santa Croce Bazilikası

“Tempio dell'Itale Glorie” diye de anılan bazilika, bu ismi, Michelangelo, Machiavelli, Fscolo, Rossini ve Galileo gibi ünlü isimlerin mezarlarının burada olmasına borçlu. Franciskan Kilisesi’ne bağlı olan bazilikanın yapımı 1294 yılında başlamış ve Papa IV. Eugene tarafından 1442 yılında kutsanmış. İç kısım ise Vasari tarafından 1560 yılında tekrar yapılmış. Pek çok sanat eseri bulunduran bazilikaya giriş için bilet alırken ziyaret tarihinizi ve saatinizi de seçmeniz gerekmekte. Bilet ücretleri;

-Yetişkin için 9.00 Euro

-12 & 17 yaş arası ve üniversite öğrencileri için 7.00 Euro

olmak üzere aile indirimi de mevcut.

Santa Croce Bazilikası Biletleri İçin Tıklayın;

Önünde bazilikayla aynı isme sahip meydanda ise, her yıl, “Calcio Storico “isimli, kökenleri 16. yy’a dayanan geleneksel bir futbol tunuvası yapılmakta. Adı futbol olsa da, oldukça sert hareketlerin hoş karşılandığı oyun, daha çok koruma kullanılmayan bir rugby oyunu tadında. Floransa’nın 4 bölgesinden 4 takımın geleneksel kıyafetlerle çıkılan maç öncesi, karnaval havasında gerçekleşen organizasyon için bir de geçit töreni düzenleniyor. Turnuvaya izleyici olmak isterseniz seyahatinizi, organizasyon tarihine göre yapmanız gerekmekte, bu seneki final maçı ise 24 Haziran 2025 tarihinde.

6)Signoria Meydanı

Bulunan kalıntılarla birlikte 7. yy’a kadar tarihlendirilebilen meydan, bugün gördüğümüz halini 13. yy sonlarında almaya başlamış. 14.yy itibariyle meydanda bulunan Palazzo della Signoria şehrin siyasi hayatının da merkezi olmuş. Rönesans karşıtı vaazleri, ile bilinen ve Floransa’yı 1494-1498 yılları arasında Floransa’da güç sahibi olan Girolamo Savonarola toplattığı kitapları ve sanat eserlerini bu meydanda yaktırırken, kendisinin de 23 Mayıs 1498’de, idam cezasına çarptırılarak bu meydanda yakılacağından habersizmiş. Meydanda her yıl 23 Mayıs tarihinde bayram tadında kutlanan bu olaya atıfta bulunmak için, meydana çiçekler seriliyormuş.

Pek çok sarayın kapısının açıldığı meydan, oldukça ünlü heykelleri de barındırıyor. Bunlardan en önemlisi kuşkusuz Michelangelo’nun Davut heykeli. 1504 itibariyle meydanda sergilenmeye başlanan heykel, 1873 yılında Galleria Dell'Accademia’ya taşındığından, bugün meydanda görülen heykel orjinalinin replikası. Meydanda ayrıca Perseus, Herkül ve Judith ile Holofernes gibi heykeller bulunmakta. Yine burada konumlanan Neptün Çeşmesi de meydanın bir diğer simgesi olmuş durumda.

7)Vecchio Sarayı

Bu saray bence “Ne oldum değil ne olacağım de.” mesajının taşlaşmış hali. Keza daha ortada Vecchio Sarayı yokken İtalya, Papalık yanlısı Guelfolar ve İmparatorluk yanlısı Ghibellinolar mücadelelerine tanıklık etmekteymiş. Floransa’da Ghibellinoları destekleyen Uberti ailesi, 1266 yılına gelindiğinde, türlü kumpaslarla sürgüne yollanmış. Ailenin tüm mülkleri “Gelmeyin lan buraya bir daha” naraları eşliğinde yakılıp yıkılmış. Yıkılan mülkler arasında bulunan Palazzo dei Fanti e del Palazzo dell'Esecutore di Giustizia isimli iki sarayın kalıntıları üzerinde ise Vecchio Sarayı yükselmiş.

Bir Dönem Medici Ailesi’ne ev sahipliği yapan sarayın 95 metrelik kulesindeki bir hücre ise 1435 yılında Cosimo de’ Medici için kısa süreli olarak hapishane olarak kullanılmış ki bu da düşüncemi destekleyen ikinci unsur.

Önündeki Davut heykeli ile şehrin her dönem önemli bir noktası olduğunu bugün bile ziyaretçilerine kanıtlıyor. 14. yy’dan bu yana, hep yönetim merkezi olan ve 1872’den beri de belediye binası olarak kullanılan saray bu sebeple Signoria Sarayı olarak da bilinmekteymiş.

Vecchio Sarayı Biletleri İçin Tıklayın;

8)Piazza del Mercato Nuovo (Domuz Yavrusu Çeşmesi)

Aslında bir pazar yeri olan meydanda bulunan bir yavru domuz heykeli, zamanla bir efsanenin simgesi olmuş. İnanışa göre, domuz yavrusunun ağzından attığınız para mazgaldan geçerse dileğiniz kabul oluyormuş.

9)Ponte Vecchio

12.yy’a tarihlenen ve 14.yy da şu andaki halini alan köprünün üzerinde çok sayıda kuyumcu mevcut. II. Dünya Savaşı’nda Naziler tarafından bombalanmaması bugünün turistleri için en büyük şans. 1216 yılında genç bir soylunun öldürülmesi, yukarıda bahsi geçen Guelfolar ve Ghibellinolar arasında bir çatışma başlamasına da sebep olmuş. Bence bu sebeple Malabadi Köprüsü’nün Rönesans şubesi de diyebiliriz.

10)Michelangelo Meydanı

Şehrin panoramik manzarasını sunan bu meydanda gün batımını izlemek isterseniz, sizinle aynı amaca sahip bir sürü insan olduğunu unutmayın ve güzel bir yer bulmak için biraz erkenden gidin. Giderken yanınızda götüreceğiniz şarap, manzardan aldığınız zevke aroma katsa da, yük taşımak istemeyenler için meydanda içecek satışı yapan büfeler de mevcut.

Uğramadan Olmaz Uffizi Gallery

1560 yılında I. Cosimo Medici için Vasari tarafından yapımına başlanan bina, 1581 yılında tamamlanabilmiş. Günümüzde sanat galerisi olarak hizmet veren bina, ziyaretçilerine sunduğu geniş çaplı rönesans eserleri ile , sadece Floransa’nın değil dünyanın her yerinden sanat severlerin uğrak noktası haline gelmiş. Her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlayan müzeye online bilet almazsanız tatilinizin tamamını galerinin kapısındaki sırada geçirebilirsiniz. İçindeki eserler başlı başına bir yazıyı haketse de kısaca, başta Boticelli, Michelangelo, Caravaggio ve Donatello olmak üzere pek çok ustanın eserlerini göreceksiniz. Ayrıca yapıyı Medici Ailesi’ne ait Pitti Sarayı’na bağlayan Vasari Kordidoru adında bir de koridor bulunmakta.

-Yetişkin için 25.00 Euro (Vasari Koridoru’nu da görmek isterseniz 43.00 Euro)

-18 yaş altı ücretsiz

Uffizi Gallery Biletleri İçin Tıklayın;

Zamanınız Varsa Toskana Turu

Sanat çeşmesinin suyundan kana kana içtiyseniz ve hala vaktiniz varsa siz de bizim gibi kısa bir Toskana turu yapmayı değerlendirebilirsiniz. Biz, buraya kadar gelmişken, aşağıdaki gibi bir araç kullanmadan olmaz diyerek günlüğü 75 euro karşılığında, aracımızı alarak yola çıktık.

Aşağıdaki rota üzerinden önce “Orta Çağ’ın Manhattan’ı” olarak anılan, San Gimignano’ya doğru ilerledik. Günümüzde UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan ve 14. yy’daki görünüşünü büyük ölçüde koruyan kasabanın büyülediği insanlar listesine adımızı yazdırıp, kasabanın geçmişi ödüllerle dolu dondurmacısı Gelateria Dondoli’de serinleme fırsatı yakaladık.

Dondurma sonrası tekrar çıktığımız yolda, Monteriggioni ve Greve in Chianti’yi görerek yol üzerindeki onlarca şarap bağından bazılarına uğramayı da ihmal etmedik.

Bizim İzlediğimiz Toskana Rotası İçin Tıklayın;

Bu arada Pisa şehri de Floransa’ya ortalama 1 saat uzaklıkta ve Toskana turlarının bir çoğundaki en önemli duraklardan biri sayılıyor ancak biz gidecek zamanı bulamadık. Aralık 2024 itibariyle en ucuz radar cezasının 173 euro olduğu İtalya’da araba kullanmak ya da uğrayacağınız şarap bağlarında benim gibi şarabı koklamakla yetinmek istemeyebilirsiniz. Bu durumda, Floransa çıkışlı pek çok günü birlik turlardan birini tercih edebilirsiniz.

Floransa’da Ne Yiyelim?

İtalya’daki pizza ve makarna çılgınlığını bir kenara bıraktığımızda, Floransa’daki en ünlü lezzetlerden biri, İtalya’da “Bistecca alla fiorentina” bilinen dünyada ise “Florentine Steak” olarak nam salmış bir et türü. Ortasından geçen kemiğin kavisli yapısı sebebiyle T-Bone Steak olarak da bilinse de bazı teknik detaylar, Florentine Steak’ı özel kılmakta. Etin teknik anlamda florentine steak sayılabilmesi için, “chianina” denilen, ve 2000 seneden uzun süredir Toskana Bölgesi’nde yaşadığı düşünülen, bölgeye özel bir sığırdan elde edilmesi gerekiyormuş. Izgarada pişirilerek servis edilen et kemiğiyle birlikte yaklaşık 1000 gram ağırlığa sahip. Dolayısıyla buraya kadar gelmişken denemeden eve dönülmeyecekler listemizin birinci sırasında florentina steak vardı.

Listemizin ikinci sırasında ise All’Antico Vinaio isimli sandviççi vardı. Oldukça popüler olan All’Antico Vinaio’nun Palazzo Vecchio’nun hemen yanından girilen sokakta birkaç şubesi olmasına rağmen, kuyruk beklemeden sandviçe ulaşmak imkansız. Sürekli taze çıkan oldukça büyük bir ekmeğe bol malzemeyle hazırlanan sandviç çeşitlerini menüden seçebileceğiniz gibi tamamen özel şekilde hazırlatmanız da mümkün.

All’antico Vinaio Menü İçin Tıklayın;

Akşam yemeği Restaurant önerimize gelirsek;

Ciro and Sons

Bir aile işletmesi olan restaurantın kapısındaki uzun kuyrukta beklemek istemiyorsanız rezervasyon yapmanız şart. Napolitan pizzanın özelliklerini belirleyen The True Neapolitan Pizza Association adlı oluşum tarafından akredite edilmiş restaurant, saat 12.00-15.00 ve 18.00-22.30 arasında, klasik italyan mutfağının yanında, Toskana’nın da bölgesel lezzetlerini sunmakta. Yediğimiz her şeyden son derece keyif aldığımız restaurantın, vegan, vejetaryen ve glutensiz seçenkler de barındıran menüsünü aşağıya bırakıyorum.

Ciro and Sons Menü İçin Tıklayın;

Ciro and Sons Rezervasyon İçin Tıklayın;

3 Günlük dolu dolu Floransa seyahatimizi bitirip, Roma’ya geçerken, hala ziyaret edemediğimiz yerler için, Floransa’yla tekrar görüşmek üzere sözleştik. Bizim zaman ayıramadığımız, ama şehrin popüler noktaları olan bu yerleri, belki siz gezmek istersiniz diye aşağıya listeliyoruz;

-Galleria dell’Accademia

-Lonardo Da Vinci Müzesi

-Dante’nin Evi

-Bargello Müzesi

-Vasari Koridoru

-Pitti Sarayı

-Boboli Bahçeleri

-San Marco Müzesi

-San Miniato Al Monte

-Riccardi Sarayı

Roma’da görüşmek üzere…

Yine Neredesin Instagram Hesabı

1531’de, 19 yaşında olan Alessandro De Medici, Kutsal Roma Germen Imparatoru tarafından Floransa Grandükü ilan edildi. Ailenin cüretkar bütçelerle sanatçılara yaptırdığı eserler ve sağladıkları finansman, Rönesans’ın başlamasında tartışmasız bir etki yarattı. Aile, Galilelo da dahil olmak üzere bilim insanlarına da desteklerini esirgemedi. Cosimo Medici’nin öğretmenliğini yapan Galileo, yazdığı Sidereus Nuncius kitabını öğrencisine ithaf ederken, 1610 yılında keşfettiği Jüpiter’in dört uydusunu da “Medici Yıldızları” diye adlandırdı. Buradan sonrası benim fikrim olsa da belki böylece, “Medici ailesi’nin sanata ve sanatçıya astronomik değerler biçmeye başlamasıyla, sanat eseri üzerinden kara para aklama olayını da farkında olmadan modern dünyaya armağan etmişlerdir” diyerek günün sığ yorumunu buraya bırakıyor ve yazımı sonlandırıyorum.

*Medici ailesi ile ilgili bir diğer entresan bilgi ise Fatih Sultan Mehmet ile alakalı.1478 yılında Lorenzo de’ Medici ve Guiliano de’ Medici kardeşlerin, Floransa Katedrali’inde, tarihte “Pazzi Komplosu” olarak anılacak bir suikaste uğramış. Guiliano ölürken, Lorenzo de’ Medici sağ kurtulmayı başarmış. Suikastçinin Osmanlı topraklarına kaçtığını öğrenince de Fatih’den yardım istemiş. Suikastçinin bulunması talimatını veren Sultan, bulunan suikastçiyi Lorenzo de’ Medici’ye teslim etmiş. Medici ailesi ile bu iyiliğe karşılık olarak Fatih Sultan Mehmet adına, Bertoldo Di Giovanni’ye bir madalyon yaptırtıp, üzerine de “Asya’nın, Trabzon’un ve Yunanistan’ın Fatih’i” yazdırmış. Madalyon hala New York Metropolitan Müzesi’nde sergilenmekte.

Yine Neredesin Instagram Hesabı

Bugün, eve dönüş günü ama hala yapacaklarımız var…

Bu sabah Saraybosna sokaklarıyla vedalaşırken (Başçarşı’da konakladığınızı düşünüyorum), Ferhat Paşa Caddesi boyunca, aşağıdaki yürüyüş rotasını takip edebilirsiniz.

Saraybosna Yürüyüş Rotası için tıklayın;

1)Kutsal Kalp Katedrali

İsa’nın Kalbi Katedrali olarak da bilinen katedral, Bosna’nın en büyük katedrali sıfatıyla, Bosna Katolik Cemaati’nin merkezi durumundadır.

1884-1889 yılları arasında yapılan, 41.9 metre uzunluğa ve 21.3 metre genişliğe sahip, neo-gotik tarzdaki binanın caddeye bakan kısmında, üzerinde saat olan 2 kulesi bulunmaktadır.

Anlatılan o ki Papa II. Jean Paul Bosna Savaşı ve kuşatma esnasında, 1994 yılında Saraybosna’yı ziyaret etmek istemiş fakat kimse güvenliğini garanti etmeyince bu ziyaret gerçekleşememiş. Her ne kadar, kuşatma bitmiş olsa da, hala tehlikeli sayılabilecek olan 1997 yılında gerçekleştirdiği ziyarette ise, Saraybosna Stadyumunu dolduran 50.000 kişinin önünde, tüm dünyaya barış mesajları göndermiş. NATO’nun helikopter teklifini reddeden Papa, kuşatma esnasında Sırp keskin nişancıların sivilleri hedef alması sebebiyle “Sniper Alley” olarak bilinen bölgeyi de içine alacak şekilde yaklaşık 10km lik mesafeyi üzeri cam kaplı popemobil ile gitmiş. -Bu ziyaretinde Papa’nın geçiş güzerhagındaki köprülerden birinin altında, kimin yerleştirdiği bilinmeyen bir de bomba bulunup imha edilmiş - Saraybosna’yı Avrupa’nın Kudüsü olarak tanımlayan Papa, Bosna’daki duruma dikkat çekmek için tüm vaazlerinde 263 kere değinmiş. Bu sepelerle de, din ve mezheplerinden bagımsız olarak tüm Bosna halkı tarafından saygı gören birine dönüşmüş. Tüm bunların anısına olacak ki, 30 Nisan 2014 tarihinde, Boşnak Devlet Başkanı Bakir İzzetbegoviç ile müslüman, ortodoks ve katolik Saraybosnalıların katılımıyla açılışı yapılan 3 metrelik Papa heykeli, katedralin ön cehpesinde,caddeden gelip geçenleri selamlamaya devam ediyor.

*Papa II. Jean Paul, 1981 yılında, Mehmet Ali Ağca tarafından uğradığı suikast sebebiyle ülke gündemimizde ve tarihimizde de ayrı bir yere sahiptir. Bu suikaste kadar halkı selamladığı aracı “popemobile”in üstü açık iken, suikastten sonra kurşun geçirmez cam kaplanarak kullanılmaya başlanmıştır.

2)Gradska Trznica

Burası evinize dönmeden, Bosna’nın ünlü kuru eti başta olmak üzere yöresel ürünlerini bulup, satın alabileceğiniz çoğunlukla kasaplardan oluşan adeta bir vegan cehennemi. İçeride gördüğünüz tüm tezgahlarda dizili kuru etleri almadan önce deneyebilirsiniz. Fiyatlar et çeşitlerine göre değişse de ortalamaları Türkiye’nin altında. Alacağınız etleri, Türkiye’ye sokmanızda ve uçakla getirmenizde herhangi bir engel bulunmuyor

3)Sönmeyen Ateş Anıtı

Saraybosna, 2. Dünya Savaşı sırasında, 6 Nisan 1941’de naziler tarafından bombalanmaya başlandı ve işgal sonrası, Nazi Almanyası’nın uydu devleti konumunda yeni kurulan Bağımsız Hırvatistan Devleti’ne bırakıldı. 4 yıl süren işgal sonrasında, yine bir 6 Nisan Günü, 1945’de Yugoslavya Ordusu tarafından kurtarıldı. Kurtuluşun 1.yıl dönümünde, 2. Dünya Savaşı kurbanlarının anısını yaşatmak için yapılan anıta her yıl 6 nisan günü insanlar çiçek bırakmaktalar.

Yürüyüşünüz bittiyse, arabanıza binip havalimanına doğru yola çıkabilirsiniz. Ancak havalimanı öncesinde Umut Tüneli’ne uğramak için, yola biraz erken çıkın.

Başçarşı - Umut Tüneli - Havalimanı Rotası için tıklayın;

Umut Tüneli

Saraybosna’yı kuşatma esnasında dünyaya bağlayan tek yer Saraybosna Havalimanı’nın pistiyimiş. Ancak şehrin tüm noktalarında olduğu gibi burası da Sırp keskin nişancılar tarafından sürekli gözetleniyormuş. Bu sebeple Boşnakların kontrolünde olan Dobrinja ve Butmir’i, BM kontrolündeki havalimanı pistinin altından birleştirme hedefi ile 30 Temmuz 1993’de açılmış. “Kolar” isimli bir ailenin, Butmir bölgesindeki evinin altından yaklaşık 4 ayda kazılan, 1,6 metre yüksekliğinde ve 800 metre uzunluğunda olan ve Aliya İzzetbegoviç tarafından da kullanılan tünel sayesinde, şehre sınırlı miktarda da olsa cephane, insani yardım ve gıda getirilerek, şehrin nefes alması sağlanmış. 1996 yılında müzeye dönüştürülen tünelin giriş noktasındaki ev bugün ziyaretçilerine başta fotoğraflar ve videolar aracılığıyla, çeşitli materyallerle tünelin açılma çalışmalarını ve o günlerde yaşananları anlatıyor.

Evinin altında tünel açılırken, 18 yaşında olan müzenin şu anda da kuartörü, Edis Kolar, yıllar sonra BBC’ye verdiği röportajda tünelin önemini; “Silahlar, gıda, ilaç, yakıt, yüksek voltajlı elektrik, telefon kablosu ve insan, askerler, siviller, yaralılar, bazen ölenler bile…Bu genişlik ve yükseklikteki bir tünelde geçebilecek her şey geçti burdan. Kuşatma altındaki Saraybosna'ya açılan tek kapıydı.” diye özetlemiş…

Güvenlik sebebiyle gerçek tünele giriş yasak olsa da, ziyaretçiler için yapılan kopya bir tünel ile ziyaretçilere benzer bir atmosferi yaşatmak hedeflenmiş. Evin de küçük bir bölümü ziyarete açık, video ve dökümantasyon gösterimi için bahçede yapılmış yapılar kullanılmakta. Yetişkin giriş ücreti kişi başı 20 KM olmakla birlikte kredi kartı ve euro geçmiyor. Üzerinizde KM olmadan giderseniz, evin girişinizi solunuza alıp 50-100 metre yürüdüğünüzde sağ tarafınızda bir bakkal göreceksiniz, burada güncel kur ile para bozdurabilirsiniz. Otoparkın da ücretli olduğunu belirtip yazımızı sonlandırıyoruz.

İyi Uçuşlar…

Yine Neredesin Instagram Hesabı

Bugün ziyaret edilecek yerler ve izlenecek rotayı takip etmeden önce, Bosna Savaşı ve Srebrenitsa Soykırımı’na biraz daha eğilmek gerektiği kanısındayım. 1.Gün başlığında belirttiğim gibi Bosna tarihini ve sosyokültürel durumu anlatacak olan yazımızda Bosna Savaşı ve Srebrenitsa Soykırımı’na detaylı yer verme niyetinde olsak da, bugün yola çıkmadan önce en azından bazı satır başlarını bilmemiz gerek.

Srebrenitsa, Bosna Hersek’in doğusunda, Sırp Cumhuriyeti içinde yer alan, fiziki yapısı gereği, özellikle doksanlı yıllarda, etrafıyla iletişim kurmasının oldukça zor olduğu bir kent.

Yugoslavya’nın sancılı çöküş sürecinde, Bosna Savaşı’nda, Birleşmiş Milletler tarafından Bosna Hersek’te güvenli alanlardan biri olarak ilan edilen Srebrenitsa’nın nüfusu savaş öncesi 24.000 civarındayken, etraftaki dağ köyleri boyunca Sırp Cumhuriyeti Ordusu askerlerinden ve Sırp milislerden kaçıp buraya sığınan müslüman Boşnaklar ve Bosna’lı Hırvatlar ile birlikte, bu nüfus savaş sırasında 60.000’e çıktı. Hollandalı askerler tarafından korunan kent bir süre sonra hastalıkların ve açlığın baş gösterdiği bir açık hava hapishanesine dönüştü. Bölgeye sığınan Boşnakların sahip olduğu az sayıdaki silahın da BM Barış Gücü tarafından toplanmasının ardından, Ratko Mladiç liderdiğindeki Sırp Cumhuriyeti Ordusu, sadece 400 askerin görevli olduğu bölgeyi kısa sürede kuşattı.

Bölgenin güvenliğinden sorumlu Thom Karremans’ın yardım isteği ise, BM tarafından görevlendirilen 2 adet F 16 savaş uçağının bölge üzerinde alçak uçuş yapıp, Sırp Cumhuriyeti Ordusu güçlerinin üzerine 2 adet bomba bırakmasından daha fazla bir yanıt bulamadı.

Hollandalı komutan, Thom Karremans’ın 11 Temmuz 1995’de, BM’in güvenli alan ilan ettiği Srebrenitsa ve buraya sığınan sivilleri Ratko Mladiç’e teslim etmesine müteakip, belki de Avrupa tarihinin yaşadığı en hızlı ve sistematik soykırım gerçekleşti ve çok kısa bir sürede 8372 Boşnak ve Hırvat, Sırp Cumhuriyeti Ordusu ve Ordu’ya bağlı paramiliter gruplar tarafından sistemli bir şekilde katliama uğradı.

Sonra ne oldu diye merak ediyorsanız;

2000 yılından sonra Sırbistan’ın AB yolculuğu başladı, 2006 yılında Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'nin başsavcısı Carla del Ponte, Sırbistan'ın Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'yle ile iş birliğinden kaçındığını belirtmesi üzerine dönemin AB'nin genişlemeden sorumlu komisyon üyesi Olli Rehn, Sırbistan’ın AB görüşmelerinin askıya alındığını ilan edip, görüşmelerin ancak Mladiç tutuklanırsa başlayacağını söyledi.

2008 yılında Radovan Karadzic tutuklandı. Soykırım esnasında Bosna Sırp Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı olarak görev yapan Karadzic, 2008 yılına kadar “kaçak” hayatı yaşadı. Kaçak iken takma bir isimle Sırbistan’da bir klinikte, psikloji alanında çalıştığı anlaşıldı. Yakalandıktan sonra Hollanda’ya iade edildi. Önce 40 yıl hapis cezasına daha sonra ise müebbete çarptırıldı. Hala, cezasını çekmekte.

26 Mayıs 2011’de Ratko Mladic tutuklandı. Savaş sırasında Bosna Sırp Cumhuriyeti Ordusu Başkomutanı olan Mladic de Sırbistan’da yakalandı. Srebrenitsa’ya girerken, kameralara verdiği demeçte; "İşte 11 Temmuz 1995'te Sırp şehri Srebrenitsa'dayız. Büyük bir Sırp bayramı arifesinde iken bu şehri Sırp milletine armağan ediyoruz. Nihayet, yeniçerilere karşı ayaklanmasından sonra bu toprakta Türkler’den intikam almamızın vakti geldi.” diyen, “Bosna Kasabı” lakabı ile anılan Mladic, ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı ve hala cezasını çekmekte.

Thom Karremans; Srebrenitsa’yı terketmeden önce, Ratko Mladic tarafından, hediyelerle yolcu edilen Yarbay Karremans, Hollanda’ya döndükten bir süre sonra albaylığa terfi etti, emekliye ayrıldı ve İspanya’ya yerleşti. 1998’de, “Srebrenitsa, kimin umrunda?” ismiyle yazdığı kitapta Bosna’da kendisinin ve askerlerinin yaşadığı sorunları ve BM’in olaylara nasıl seyirci kaldığını anlattı. Hala İspanya’da yaşamakta.

1999 yılında BM, bölgeyi savunmaya gönderilen asker sayısının çok az olduğunu kabul etti. 2022 yılında Hollanda, Srebrenitsa'da görev yapan askerlere "iade-i itibarda" bulunarak, bronz şeref madalyası verdi. 23 Mayıs 2024’de BM, 11 Temmuz’u Srebrenitsa'daki 1995 Soykırımını Anma Günü olarak ilan etti.

Karanlık turizme oldukça mesafeli duran bizler, ilk Bosna ziyaretimizde gitmesek de, daha sonra Srebrenitsa’nın görülmeden Bosna’nın tam anlamıyla anlamlandırılamayacağını farkederek aşağıdaki rota üzerinden anıtın yolunu tuttuk.

Saraybosna - Srebrenitsa Soykırım Anıtı Rotası için tıklayın;

Vlasenica

Vlasenica şehrine girer girmez sola doğru U dönüşü yaptığınızda, dağın yamacından eteklerine doğru inmeye başlayacaksınız. Dağ eteğinde, dünyanın kalanından izole olan bu köye girerken sağ tarafınızda gördüğünüz bugün önünde tavukların gezdiği terkedilmiş yapı, insanlığın, Avupa’nın göbeğinde bıraktığı utanç verici izlerinden biri. Bosna Savaşı sırasında, Susica Toplama Kampı olarak kullanılan çitlerle çevrili bina ve bahçesi, 1992 yılının mayıs ve eylül ayları arasında, başta müslüman Boşnaklar olmak üzere, Sırp olmayan etnik gruplardan 8000’den fazla sivil için, şiddet ve tecavüz de dahil pek çok acının yaşandığı bir işkence merkezine dönüşürken, 1600’ü için ise mezar oldu. Eylül ayında kampı kapatan Sırp Cumhuriyeti kuvetleri, Svetozar Andrić’in de katıldığı, - 2020-2022 yılları arasında Sırbistan Ulusal Meclisi Üyesi olarak görev yaptı - kendi askerleri için düzenlenen cenaze törenine müteakip 150 kişiyi de Debelo Brdo’ya götürerek burada öldürdü.

Tıpkı Srebrenitsa gibi, burada da delilleri karartmak için sivillerin toplu mezarlarının yerlerinin değiştirilmesi sebebiyle bugün hala cenazelerine ulaşamayan aileler mevcut. Kampta tutulanlardan biri olan Ibro Alisabic, yıllar sonra basın mensuplarına verdiği demeçte, kampta beton üzerine bırakılan, günde bir dilim ekmek ve biraz su ile yaşamaya çalıştıklarını ve kendilerine uygulanan işkenceleri anlatmış.

Toplama kampından sorumlu “Jenki” lakaplı komutan Dragan Nikolic’in , NATO’ya bağlı SOFR gücü tarafından 20 Nisan 2000’de Bosna Hersek’te tutuklanarak, yargılanmak üzere Lahey’e teslim edilmesi ile başlayan adalet mücadelesi ise, Nikolic’in 18 Aralık 2003’de önce 23 yıl hapis cezasına çarptırılıp, daha sonra temyizin cezayı 20 yıla indirmesiyle devam ederken, İtalya’da kaldığı cezaevinden 2013 yılında erken tahliye edilmesiyle son buldu. 2018 yılında 61 yaşında Sırbistan’da ölen Nikolic Vlasenica’ya gömüldü.

Nova Kasaba

Srebrenitsa’nın Sırp Cumhuriyeti Ordusu’na tesliminden sonra, 12-13 Temmuz 1995 günü, binlerce müslüman Boşnak erkek, savaş esiri olarak muamele görecekleri, zarar görmeyecekleri, esir takasında kullanılmak üzere alıkonuldukları ve nihayetinde ailelerinin güvenli bir şekilde götürüldüğü Tuzla’ya teslim edilecekleri söylenerek, Sandici’de çayırlık bir alan ve Nova Kasaba’daki futbol sahası başta olmak üzere bazı bölgelerde toplanmaya başlandı. Bunlara, Tuzla’ya varabilmek için dağları aşmaya çalışırken, Birleşmiş Milletler kamyonlarını kullanıp, BM askerleri gibi giyinen Sırp Cumhuriyeti Ordusu askerleri ve paramiliter grup üyeleri tarafından tuzağa düşürülen ve yakalanan insanlar da katıldı. Daha sonra bir kısmı Bratunac ve Kravice’ye götürülen Boşnakların, tam sayısı bilinmemekle birlikte yaklaşık 3000’i Nova Kasaba’da futbol sahasında bırakıldı. 13 Temmuz 1995 günü, Ratko Mladic burayı bizzat ziyaret ederek, Tuzla’daki Bosna’lı yetkililerin kendilerini istemediğini söyledi. Futbol sahasından, kamyonlar ve otobüslerle taşınan erkekler, izole yerlerde elleri arkadan kepelçelenmiş ve gözleri bağlanmış şekilde, sistematik bir biçimde infaz edildiler.

13 Temmuz 1995 tarihinde Amerikan Casus uçakları tarafından çekilmiş fotoğraf;

Kravica

13 Temmuz 1995 günü, Sandici’de toplanan insanlardan bir kısmı Kravica’da bir tarım deposuna sevk edildi. Akşam 17.00 sonrası, depoda toplanan 1200 kişi, M-84 makineli silahlar ve el bombalarının kullanımı da dahil olmak üzere ağır ateş altında bırakılarak katledildi.

Bratunac

Srebrenitsa’dan toplanan veya kaçmaya çalışıp yakalanan insanların kaderi, Bratunac’ta da, Kravica ve Nova Kasaba’da olanlarla aynı oldu. Binlerce insan toplu şekilde infaz edilirken, suç unsurlarını yok etmeye çalışan Sırp Cumhuriyeti Ordusu kuvvetleri, toplu mezarların yerlerini defalarca değiştirerek, kurbanların cenazelerinin bulunmasını zorlaştırdı.

Potocari Akü Fabrikası ve Srebrenitsa Soykırım Anıtı

BM tarafından görevlendirilen Hollanda Taburu’nun karargah olarak kulandığı Potocari Akü Fabrikası, bugün Srebrenista Potoçari Soykırım Kurbanlarını Anma Müzesi olarak, soykırımın belgelerini tüm detayları ile ziyaretçilerine sunuyor. Fabrikada kalan ve bölgeye BM Barış Gücü olarak gelen askerlerin duvarlarda bıraktıkları izler de, o dönemki zihinlerine ışık tutmaya devam ediyor.

Akü fabrikasının hemen karşısına, soykırımda hayatını kaybeden 8372 kişinin anısı için 2003 yılında Bill Clinton’ın katılımıyla anıt mezar açıldı. 2003 yılında 600 kurban buraya defnedildi, yıllar geçtikçe bulunan toplu mezarlarla kimliği belirlenen kurban sayısı arttı. Temmuz 2012’ itibariyle, toplu mezarlardan çıkarılmış toplam 6.838 soykırım kurbanının kimliği, vücut parçaları üzerinde yapılan DNA analizleri sonucunda belirlenebildi ve 6,241’inin naaşı buraya defnedidi. 2015 yılında yapılan 20. yıl anma törenlerinde, Bill Clinton yine hazır bulundu ve savaşa müdahale etmek için çok geç kaldıklarını dile getirdi.

En son 11 Temmuz 2024 yılında yapılan anma töreninde, 14 kişinin daha naaşı buraya gömülürken, Henüz bulunamayan ya da DNA test sonuçları netleşmeyen insanlar için ise mezar taşlarında isim bölümleri boş bırakılmış durumda.

1991 yılında, Yugoslavya’da Sırp Radikal Partisi kuruldu. Bu parti Bosna’daki Sırp Cumhuriyeti’ne açıkça destek verirken, Alexander Vucic isimli ve henüz 25 yaşında olan parti genel sekreteri, 1995 yılında Meclis’de "Öldürülen her bir Sırp için 100 Müslüman öldüreceğiz!" demişti. Aynı kişi, 2007 yılında ise, “Bosna Kasabı” lakaplı Ratko Mladic’in korunması için kampanyalar düzenliyor ve caddelere Mladic’in ismini vermek istiyordu. 2015 yılına gelindiğinde ise, kurduğu yeni parti ile ülkesini AB yoluna sokan Alexander Vucic bu sefer Sırbistan Başbakanı sıfatıyla, Srebrenitsa kurbanlarını anma törenlerinin 20.sine katılmak için Srebrenitsa Soykırım Anıtı’na geldi. Protestolar ve taşlanmalar eşliğinde alanı terketmek zorunda kalan Vucic, 2017 yılından beri Sırbistan Cumhurbaşkanı olarak hayatına devam etmekte.

Geri dönüş yolunda dinlemek isterseniz, sözlerini aşağıya bıraktığım Peyk şarkısının adı “Köleler ve Kilitler”…

…İşimiz var gücümüz var
Saçma sapan derdimiz var
Sözüm ona Tanrı'mız var
Merhamet yok
Sözde insanlar korkar Allah'tan
Galubela'dan bu yana
Bir gemi batıyor cani sulara
Yalanı bol kölesi bol dünyanın
Kapısı bol kilidi bol gemisi
Alçak kaptan sırra kadem o anda
Keşke anlattıklarım yalan olsa
İnsanın insana ettiğine bak!

Gallery 11/07/95

Srebrenitsa’ya gidemeyenler için, Saraybosna’da bulunan bu galeri muhakkak ziyaret edilecek yerler listesinde olmalı. Srebrenitsa Soykırımı’nı, fotoğraflar, videolar, animasyonlar ve ses kayıtları gibi belgelerle ziyaretçilerine anlatan galeri, soykırımda katledilenlerin anısını yaşatmayı hedeflemekte.

Gallery 11/07/95 Konumu için tıklayın;

Bugün, Bosna Hersek’i, büyük ölçüde bir uçtan diğer uca tadını çıkararak geçeceğiniz gün.

Günün her anından faydalanarak yapacağınız bir yolculukta sabah 07.00 civarında Mostar’dan çıkarsanız, uğrayacağınız yerlerde çok aceleniz olmadan zaman geçirebilir ve akşam 17.00 gibi Saraybosna’ya varabilirsiniz. Ancak tabi ki keyfinizin kahyasının fikri doğrultusunda aşağıdaki duraklardan istediğinizi rotanızdan çıkarabilirsiniz. Bizim izlediğimiz rota;

Mostar - Saraybosna Yolculuğu Rotası için tıklayın;

1)Kravitse Şelaleleri

Neretva Nehri’nin bir kolu olan, Trebizat Nehri üzerinde, yaklaşık 25 metre yüksekliğindeki şelaleden düşen sular, yine yaklaşık 120 metre çapında bir göle karışıyor. İlkbahar ve kış olmak üzere iki ayrı mevsimde ziyaret ettiğimiz şelale her seferinde bizi en başından etkilemeyi başladı. Fantastik türdeki bir filmin, setinden bir kesit gibi görünen manzaranın fon müziği olan coşkulu su sesi, özellikle ilkbahar ve yaz aylarında pek çok turisti çağıran bir davetiye görevi görüyor.

Kış dışındaki sezonlarda, kıyısında işletilen bir kafeterya bulunan göl, aynı zamanda üzerinde küçük tekne turları yapılmasına da olanak tanımakta. Şelale yolu üzerinde restoranlar bulmak da çok zor değil.

2024 itibariyle Yetişkin giriş ücretinin 20 KM ve otopark ücretinin 6 KM olmasına rağmen, kış sezonunda gittiğimizde ne giriş ücreti ne de otopark ücreti ödemediğimizi belirtmek isterim. Ancak bu bedavacılığımızı, erken saatte gitmemize mi yoksa kış sezonunda olmamıza mı bağlamalıyız bilemediğimiz için size de bu konuda bir ipucu veremeyeceğiz.

2)Pocitelj

Bu kasabayı 1383 yılında Bosna Kralı 1. Stjepan Tvrtko’nun inşa ettiği düşünülmekteymiş. Macar Kralı Korvin tarafından güçlendirilen ve esasen küçük bir kaleden oluşan Pocitelj, Osmanlı Devleti tarafından alındıktan sonra Hersek vilayetine bağlanmış. Neretva Nehri’nin kıyısında Osmanlı Devleti’nin sınır kasabalarından biri olan Pocitelj, dosta düşmana ihtişamını göstermek isteyen Osmanlı Devleti tarafından ödüllendirilircesine imar edilmiş. Bu dönemde, kalenin etekleri de dahil olmak üzere kasaba tamamen taştan inşa edilmiş ve Venedikliler’in kontrolüneki Dubrovnik’e komşu olan kasaba, Osmanlı’nı gücünün bölgedeki simgesi haline gelmiş. Pocitelj, sahip olduğu hamam, kervansaray, medrese, cami, namaz saatini gösteren saat kulesinin katkılarıyla olacak ki, 1664’te Evliya Çelebi tarafından, Instagram’ın henüz kullanılmıyor olmasının da etkisiyle, “Tipik bir İslâm şehri” diye tarif edilmiş.

Bosna Savaşı esnasında burası da oldukça zarar görmüş ve UNESCO tarafından Dünyanın Tehlike Altındaki 100 Kültürel Miras Alanı listesine eklenmiş.

Bugün, eski günlerinini unutturmayan ve yıllara meydan okuyan mimarisi ile turistleri ağırlayan Pocitelj’e vardığınızda, “İyi hoş güzel de kim çıkacak şimdi bu yokuşu?” diye düşüneceğinizi biliyorum. Bu sebeple sizi bu dertten kurtaracak formülü açıklıyorum fakat önce aranızda arabayı kullanacak bir kurban seçmelisiniz.

Pocitel’in nehire bakan, ve aracınızı önünde bırakacağınız “Bistro Stari Grad” restoranının önündeki yolu, “Burası trafiğe açık değildir herhalde?” diye düşünceler içinde güney yönlü yokuş yukarı takip etmeye başlayın. Yokuş tamamlandığında yol da sola dönmeye başlayacak. İlk kavşaktan sola dönüp biraz daha ilerleyince, Pocitelj Kalesi’nin girişi solunuzda kalacak, böylelikle 3-5 dk’da tamamladığınız bu rota sizi kalenin girişine getirmiş olacak. Siz kalenin kapısından şehre girip, dar sokaklardan yokuş aşağı yönlü şehri gezerken, kurban seçtiğiniz şoför ise aynı yolu takip ederek, “Bistro Stari Grad”‘ın önüne aracını park edip, sizi beklerken bir kahve içecek zaman bulacaktır. Map uygulamasında bu yolun tarifinde bazen sorunlar olabiliyor bu sebeple izleyeceğiniz yolun harita görüntüsünü de aşağıya bırakıyorum;

Pocitelj Kalesi’ne Araç ile Çıkılan Rotası için tıklayın;

3)Blagaj Tekkesi

Kravitse’yi, fantastik konulu bir film setinden, kesite benzetmiştim. Dolayısıyla, buranın hakkını ancak bir masaldan çıkmış gibi diye tanımlarsam verebilirim.

Buna Nehri’nin çıktığı noktada, sarp bir kayalığın altında, bölgenin Osmanlı Devleti hakimiyetine girdiği 1465 ile1520 yılları arasındaki bir tarihte yapıldığı düşünülen Blagaj Tekkesi’nin Sarı Saltuk tarafından kurulduğu ve türbenin de Sarı Saltuk’a ait olduğu rivayet ediliyor.

Tekkenin kuruluşu ve üstlendiği misyonu anlamak için Osmanlı’nın erken dönem balkan akınlarında bektaşiliğin oynadığı role gözatmakta fayda var. Osmanlı’nın savaş öncesi bölgeye gönderdiği bektaşi dervişleri Rumeli halkı içinde büyük ölçüde hoşgörü ile karşılanmış ve halkın kan dökülmeden müslümanlaşması sürecinde önemli roller oynamıştır. Dolayısıyla kahramanımız Sarı Saltuk’un da gezgin bir derviş olduğu anlatılagelmiş ve bir süre sonra tüm Rumeli’de efsaneleşmiş. Bu sebeple olacak ki Saltukname’de Sarı Saltuk'a atfedilen on iki mezar olduğu belirtilmekteymiş. İşte Blagaj Tekkesi bu 12 mezardan biri konumunda.

Aslen bektaşi tekkesi olan yapı daha sonra, nakşibendilere ev sahipliği yapmış. Bu değişikliğin tarihçesi net olmasa da, 2. Mahmud zamanında, 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın ortadan kaldırılıp, bektaşi dergahlarının kapatılmaya başlandığı döneme denk gelmesi pek olası. Bugün de tekkenin, teslim taşı motifleri dışında, bektaşilikten izler taşıdığını söylemek oldukça zor.

Amacınız ister, içeri girip namaz kılmak olsun, ister bahçesinden “Baba erenlerle teqqe qeyfi” temalı bir fotoğraf paylaşmak olsun, giriş ücretinin kişi başı 10KM olduğunu unutmayın.

Kim bu Sarı Saltuk diyenler için;

Fatih Sultan Mehmet’in oğlu, Cem Sultan’ın himayesinde 1480 yılında, Ebulhayr- ı Rûmî tarafından yazılan Saltukname’de Sarı Saltuk’un hayatı 1297-1298 yıllarına kadar kısmen belgelenebilmiş. Bu esere göre, Sarı Saltuk’un Hacı Bektaşi Veli’nin öğrencilerinden olduğu anlaşılmaktayken, Hacı Bektaşi Veli’nin de 1209-1271 yılları arasında yaşadığını biliyoruz.

Ünlü seyyahlardan İbn Battûta ise, Seyahatnâme’sinde 1331-32 yılında Bizans’a gidiş ve gelişinde uğradığı, Baba Saltuk kasabasında (Bugün Romanya/Babadağ bölgesinde olduğu düşünülüyor) dinlediği, Sarı Saltuk’a ait i menkıbelerden bahsetmekteymiş.

Kemâleddin Muhammad Serrâc er-Rifâî’nin 1315’de yazdığı Tüffâḥu’l-Ervâḥ adlı yapıtında ise, Sarı Saltukûn Dobruca’da yaşamış 1297-98 yıllarında vefat etmiş olduğu yazılıymış.

Evliya Çelebi’ye göre, asıl amacı İslam’ı yaymak olsa da, 21 yıl Hristiyan bir keşiş kılığında yaşayan Sarı Saltuk, bu sebeple hristiyanlar arasında da Aziz Nikola olarak bilinip, saygı görmekteymiş.

Haydar adındaki dervişin efsaneleşme sürecini anlattığı Güvercin’e Ağıt kitabında, Gürsel Korat, "Bilmek geçiciymiş, sonsuz olan ise bilmemekmiş." diyordu. Yazarın ve kitabın hayranı olan bendeniz de bu bu bilgiler ışığında tekkenin kurulmuş olabileceği tarihi, veya kurucusunun gerçekten Sarı Saltuk olup olamayacağı gibi beyin fırtınası gerektiren aksiyonları, sonsuzluğa yelken açarak, sizin bilinç dünyanıza bırakıyorum.

*Sarı Saltuk hakkındaki bilgiler için Türk Diyanet Vakfı’nın İslam Ansiklopedisi kullanılmıştır.

4)Konjic

Sözlük anlamı seyis olan Konjic, tarih boyunca Hersek bölgesinde önemli bir rol oynamış. Öyle ki Yugoslavya Devlet Başkanı Tito’nun, günümüzde bir turistik cazibe merkezi haline gelen, nükleer saldırılara dayanıklı, askeri komutanlığı ve hükümet üyelerini de saklayabilecek kapasitede olan ve içindekileri altı aya kadar dışarı çıkarmadan yaşatacak şekilde dizayn edilen sığınağı burada, Jelashnica Dağı’nın güneyinde yer almakta.

Tabi bu önemli konumu ilk farkeden Tito olamayacağına göre bölgenin, Osmanlı Devleti döneminden eserler barındırması bizi şaşırtmıyor. Konjic’de gözünüze ilk ilişecek olan yapı kuşkusuz, Konjic Köprüsü olacaktır. 1682 yılında IV. Mehmet tarafından yaptırılan köprü 1945 yılında Naziler tarafından mayınlanarak yıkılana kadar ayakta kalmayı başarmış. Bosna ve Hersek bölgelerini birbirine bağlayan 82 metre uzunluğundaki Konjic Köprüsü, tıpkı Mostar Köprüsü’nde olduğu gibi TIKA’nın yardımlarıyla 2005-2009 yılları arasında tekrar yapılmış.

Konjic Köprüsü, Mostar Köprüsü, Trebinje’deki Arslanagić Köprüsü ve Višegrad’daki Sokullu Mehmed Paşa Köprüsü ile birlikte Bosna Hersek’in ulusal anıtı olarak ilan edilmiş.

Yunus Çavuş Camii ve Mehmet Çavuş Camii de yapım yılları konusunda net bilgiler olmasa da Osmanlı dönemi miraslarının tipik örneklerinden.

Bosna’nın her yerinde savaşın izleri hiç beklenmedik şekilde karşınıza çıkabilir diye yaptığımız uyarı, Konjic geziniz esnasında göreceğiniz bir cami ile zihninizde yankılanacaktır. Köprünün batı yakasına geçip sağa dönüp caddeyi yaklaşık 300 metre takip ettiğinizde minaresi yıkılmış bir cami bulacaksınız. 1645 yılında yapıldığı tahmin edilen, Vardacka Camisi, Bosna Savaşı’nda hasar görmüş ve aldığı havan topu darbesiyle minaresinin şerefiyesinden üst kısmı yıkılmış. Savaş sonrası Konjic’deki tüm camiler onarılırken, alınan karar ile minare o günlerden bir iz olarak bu şekilde bırakılmış.

5)Jablanica

Jablanica’da nereyi göreceğinizi anlatmadan önce ne yemeniz gerektiğini anlatacağım. Geliş yönünüzde sağ tarafınızda nehir boyunca sıralanan restoranları görmeye başladığınızda kuzu çevirme kokusu almanız da pek olası. Biz keyifli manzarasının da etkisiyle, belki de aralarında en ünlü olan Kovacevic’i seçtik ve gayet memnun kaldık. Kuzu çevirmenin kilogram fiyatı 70 KM olmakla birlikte, kuzu sevmeyenler için menüde farklı seçenekler de mevcut. Google yorumlarının aksine, kuzunun istediğimiz yerinin servis edildiğini de söyleyip, güler yüzlü servis elemanlarının hakkını teslim ederken, restoranın hemen yanından çekilmiş bir fotoğrafı aşağıya bırakalım.

Keyifli öğle yemeğinizde yeterince enerji depoladıysanız, yaklaşık 10 dakika uzaklıktaki Neretva Köprüsü’ne doğru yola çıkabilirsiniz.

İsmini bir filme de veren ve bir demir yolu geçidine sahip olan Neretva Köprüsü’nü dünyadaki pek çok emsalinden ayıran şey ise öyküsü. Köprünün ilk çelik konstrüksiyonu Macaristan’da yapılmış. Yapıldıktan sonra, karadeniz fıkralarını kıskandıracak şekilde, üretim aşamasındaki bir hata sebebiyle 4 metre kısa olduğu anlaşılınca, bu yapı Mostar’a taşınarak İmparator ve Kral Franz Joseph Köprüsü’nün temelinde kullanılmış.

-Burada parantez açıyorum, aslında bu bahsi geçen köprünün inşaatı da Mostar Köprüsü’nün yükünü hafifletmek için, Osmanlılar tarafından 1873 yılında başlatılmış ancak Osmanlı’nın zayıfladığı bu dönemde köprü inşaatı durmuş. Bölge Avusturya Macaristan İmparatorluğu’na geçince de, bu çelik yapı Mostar’a taşınarak Osmanlı Devleti tarafından başlatılan inşaat, Avusturya Macaristan İmparatorluğu tarafından tamamlanmış ve Kral Franz Joseph Köprüsü ismiyle, 1882’de açılmış. Böylelikle, günümüzde, önceki dönemden yapılan inşaatların açılışlarını, kendi ideolojik isimleri ile yapan belediye başkanlarına önayak olunmuş-

Bizim köprümüz ise 1888 yılında tekrar yapılmış. 2. Dünya Savaşı’nda, Tito önderliğinde, İtalyanlar, Naziler ve Çetniklerle savaşan partizan birlikleri karşılaştıkları nazi hücumuyla köprüden geçmiş, geçişlerine müteakip ise köprüyü havaya uçurmuşlar. Ziya’nın sattığı Gibicibicis marka jiletleri üreten alaman mucizesi, burada da kendini göstermiş ve Almanlar, yıkılan 78 metre uzunluğunda ve 10 metre genişliğindeki köprüyü 5 metre genişliğinde olmak üzere tekrar yapmışlar. Köprünün çilesi burada bitmiş mi? Bitmemiş…

1968 yılına gelindiğinde Tito’nun onayı ile bütçesi spekülasyonlara konu olacak ölçüde bir prodüksiyon kurularak “Neretva Bridge” isimli bir film çekilmesine karar verilmiş ki filmin konusu malum. Propaganda amaçlı filmde 10.000 askerden oluşan bir tabur, uçaklar ve panzerler de yer alırken film için kale bile yapılmış. İşte filmin malum bölümü geldiğinde, köprünün patlatılma sahnesini çekebilmek için köprüyü gerçekten havaya uçurmuşlar. Ancak oluşan toz bulutu sebebiyle görüntülerin filmde kullanılamayacağı anlaşılınca, Prag’da bir stüdyoda masa boyutundaki bir maket kullanarak yapılan yeni çekim filme entegre edilmiş. Bugün nehrin iki yanını birbirine bağlayacak şekilde köprünün kalıntıları arasında, yeni ve turistik bir geçiş yolu yapılmış durumda. Bir kez daha yıkılmadan görmek isteyen ziyaretçiler için, köprünün başında, sembolik bir lokomotif ve ayrıca bir de müze bulunmakta.

6)Saraybosna

Avrupa’nın Kudüs’ü, Saraybosna’nın 5 Nisan 1992 yılında başlayan ve 1425 gün süren kuşatmadan nefes alarak ayrılmayı başarmış olması adeta bir mucize. Bahsi geçen sürenin modern savaş tarihindeki en uzun kuşatma olduğunu düşündüğümüzde, bugün yapacağınız turistik ziyarette önünüze çıkacak izlerin ardındaki hikayelerin ne kadar acı olduğunu anlamak daha kolay olacaktır. Kuşatma esnasında, çevredeki yüksek binalardan eğlence için insan öldüren Sırp keşkin nişancılar, açlıktan ölmemek için şehre açılan tüneller, binaların üzerideki kurşun izleri bu hikayelerin pek küçük bölümünü oluşturmakta.

Varış sonrası 2 gece konaklama Saraybosna’da olacağı için, Saraybona’daki uğrak noktalarını bu akşam, yarın akşam ve son gün sabaha yaymanızı öneririm. Keza yaptığımız plana göre yarın gündüz Srebrenitsa rotası takip edilecek. Saraybosna’daki ilk akşamınızda aşağıdaki yarım saatlik yürüyüş rotasınının tamamını, ya da yorgunluk durumuna göre belirli bir kısmını takip edebilirsiniz.

Saraybosna Yürüyüş Rotası için tıklayın;

1)Hünkar Camisi

Osmanlı Devleti’nin Bosna’yı fethi sonrası yapılan ilk cami olması sebebiyle önem arz etmektedir. Caminin, Fatih Sultan Mehmet döneminde yapıldığı 1457-1462 tarihini, Trabzonun 1461, Rize’nin 1470, Erzurum’un 1514 olan fetih tarihleriyle kıyasladığınızda, Bosna’daki Osmanlı kültürünün ne denli köklü olduğunu daha net tahlil edebilirsiniz. İshakoğlu İsa Bey döneminde ise camiye bir hamam ve karşısına köprü eklenmiş. Saraybosna’daki ilk yerleşimin de caminin etrafında başladığı rivayet edilmektedir. 1480’de, Sırp Despot Vuk Grgurevic Brankovic önderliğinde, Saraybosna’ya yapılan saldırıda, yağmalanarak yakılmıştır. Bu amca aynı zamanda Osmanlı Devleti’nin mağlubiyeti ile sonuçlanan ve Balkanlarda ilerlemesini sekteye uğratan 1479 tarihli Ekmek Otlak Muharebesi’nde Sırp hafif süvarilerine liderlik etmiş. Osmanlı’nın balkanlarda tekrar parlaması ise ancak 1526 yılındaki Mohaç Savaşı ile olmuştur. 1480’de yağmalanan, yakılan ve büyük hasar gören Hünkar Camisi de zannediyorum ki bu sebeple ancak 1566 da yapılabilen yenileme çalışması neticesinde, büyük ölçüde bugünkü görüntüsüne kavuşurken, sağ ve sol kanatlar 1847-1848 eklenmiş. Bosna Savaşı esnasında bir havan topuyla hedef alınan camiye, bu saldırıya ek olarak çok sayıda mermi ve şarapnel isabet etmiş. 2014 senesinde ise TIKA sponsorluğunda onarılmış.

2)İnat Evi

Karşı kıyıda bulunan belediye binasının yapılması maksadıyla kamusallaştırılan alanda, buna engel olan tek kişi bu evin sahibiymiş. Alacağı tazminata ek olarak, Osmanlı mimarisinin örneklerinden olan evinin aynısının karşı kıyıya yapılmasını şart koşan ev sahibi amacına ulaşmış ve evi tamamen aynı şekilde Milijacka Nehri’nin karşı kıyısına yapılmış. Ünlü ev bugün restoran olarak işletilmekte.

3)Vijecnica Belediye Binası ve Kütüphanesi

20 Nisan 1896'da beledye binası olarak hizmete açılan bina, 2. Dünya Savaşı’na kadar yapılma amacına sadık kalmış.1945’de kütüphaneye çevrilen bina, 25 Ağustos 1992’de Bosna Savaşı esnasında, sırplar tarafından yakılınca, içindeki Hırvat, Sırp, Yahudi ve Boşnaklara ait el yazmaları da bulunan 2 milyondan fazla kitap ve belge kül olmuş. 1996 yılında başlayan restorasyon çalışmaları neticesinde 2014 yılında kapılarını yeniden açan kütüphane bugün müze olarak kullanılırken, pek çok sanatsal organizasyona da ev sahibi yapmakta.

4)Kazandziluk

Kazancılar sokağı olarak bilinen bu sokak, hediyelik eşya almak isteyenler için bir alternatif olabilir.

5)Brusa Bezistan

Başçarşı bölgesinde, tipik Osmanlı mimarisi örneği olan Bezistan 1551 yılında Rüstem Paşa’nın emriyle yapılmış. 6 kubbeli çatısıyla oldukça karakteristik bir kimliğe sahip Bezistan, Bursa ipeğinin ticareti amacıyla yapılmış olsa da, günümüzde müze olarak hizmet vermekte.

6)Başçarşı ve Tarihi Ahşap Sebil

16. yy’dan bu yana kullanılmakta olan Çarşı, Saraybosna’nın kalbi konumunda. Her tarafı, camiler, medreseler ve hanlarla çevrili olan çarşının merkezinde bir de ahşap sebil bulunmakta. Sebile ilk su İsa Bey tarafından getirilmiş olsa da bugün gördüğümüz haline 1753’de kavuşmuş. Bugün etrafındaki dükkanlarda kahvenizi yudumlayabileceğiniz çarşı, Bosna Savaşı esnasında yoğun bombardımana tutulmuş.

7)Saat Kulesi

30 metre yüksekliği ile adeta yanında bulunduğu Gazi Hüsrev Bey Camisi’ne bekçilik yapan kule, hala çalışmakta olan bir ay saatine sahip. İlk kez Gazi Hüsrev Bey tarafından namaz saatlerini göstermesi maksadıyla yaptırılan saat kulesi, Savoy Prensi Eugene 1697’de şehre saldırdığında çıkan yangında hasar almış. 1875 yılında geçirdiği restorasyonda, Türklerden kalan saat mekanizması, İngiliz malı bir mekanizma ile değiştirilmiş ve eski mekanizma bir camiye taşınmış. Namaz vaktinde ezan okunan ezan sesine çınlama ile katılan saati haftada bir kez ayarlayan bir de muvakkit varmış. Bu arada Saraybosna’da bunları yapan Prens Eugene’in Viyana’da neler yaptığını merak edenler varsa aşağıdaki linke alalım;

Yine Neredesin?

2 günde Viyana

Ucuz uçak bileti kampanyasında binbir emekle o bileti yakaladınız, ya da Orta Avrupa turuna çıkmaya karar verdiniz, ya da “Ben fakir miyim ucuz uçak bileti kovalayayım?” diyerek yarın uçmaya karar verdiniz, hiç farketmez. Siz üzerinize düşeni yapıp uçak biletini aldıysanız, ben de üzerime düşeni yapıyorum ve Viyana’yı anlatmaya başlıyorum…

Read more

a year ago · 4 likes · 2 comments · Alper Akin Aydin

8)Gazi Hüsrev Bey Camisi , Bezistanı ve Medresesi

Bu yapılar Gazi Hüsrev Bey Vakfı’nın parçası olmaklar birkikte 1531 yılında inşa edilen ve “Bey Camisi” olarak da bilinen caminin mimarı Mimar Sinan’mış. Bir yıl sonra caminin bahçesine bir okul ve karşısına tekke yapılmış.

Çatı yapısı sebebiyle “Kurşunlu Medrese” olarak da bilinen medresenin ise, vakfın arşiv belgelerinde, Gazi Hüsrev Bey’in, annesi Selçuk Hatun anısına 1537’de yaptırıldığı anlaşılmış. Ayrıca medrese inşaatından kalan para ile, medresede okutulması maksadıyla toplanan kitapların saklanabilmesi ve de ilimle ilgilenen herkesin faydalanabilmesi için, medrese bünyesinde bir kütüphane yapılmış. Bahsi geçen kütüphane, Saraybosna’nın bilinen ilk kütüphanesiymiş.

155 yılında inşa edilen Bezistan ise, döneminde Vakfın giderlerini karşılamak maksadıyla kiraya verilen pek çok dükkan ve yapıya örnek teşkil etmektedir. Kapalı Çarşı’yı anımsatan bezistan, 109 metrelik bir sokağı çevrelemektedir.

Not:Gazi Hüsrev Bey; anne tarafından II. Bayezid’in torunu olup, 1521, 1526 ve 1536’da olmak üzere üç kere Bosna Sancak Beyi olarak görev yapmıştır. Kanuni Sultan süleyman’ın Belgrad Seferi’ne ve Mohaç Savaşı’na da katılan Gazi Hüsrev Bey, başta Obrovaç Kalesi olmak üzere pek çok kaleyi ele geçirmiş. Emrinde 10.000’den fazla serdengeçti olduğu rivayet edilmekle birlikte, hayatı Osmanlı’nın batı sınırlarında geçmiştir. 18 Haziran 1541’de Drobnjaci şehrindeki Sırp isyanını bastırırken ölmüş. İç organları, Karadağ’da bulunan Hoca Tepesi’ne defnedilirken, bedeni Saraybosna'ya kendi yaptırdığı Gazi Hüsrev Bey Camisi’nin avlusunda bulunan türbeye gömülmüş. Kurduğu vakıf ile Saraybosna’nın imarında çok önemli bir rol oynamış olup, İsa Bey’den sonra şehrin ikinci kurucusu olarak görülmektedir.

9)Latin Köprüsü

Burası, 1914 yılında, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahtı, Arşidük Franz Ferdinand ve eşi Arşidüşeş Sophie’nin, Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip tarafından suğikaste uğradığı köprü.

Gündüz saatlerinde bombalı bir saldırıdan kurtulan Arşidük ve eşi, gün içinde yapılan saldırı sonrası, belediye binasında önceden planlanmış bir programa katılmışlar. Bazı görevliler tarafından yapılan, arşidükün şehre asker gelene kadar belediye binasından çıkmaması teklifi, çeşitli bahanelerle vali tarafından, “Siz de biraz abartıyorsunuz paşam, tüm Saraybosna yemeyecek içmeyecek sizi öldürmeye mi çalışacak?” tadındaki müthiş öngörülü bir cevapla reddedilmiş. Program sonrası, tekrar yola çıkan konvoyun değiştirilen rotası da arşidükün şoförüne doğru aktarılamamış ve şoför yolu kaybetmiş. Latin köprüsünde durup manevra yapmak zorunda kalan şoförün durduğu nokta ise, ilk suikast girişimi başarısız olunca kalabalıktan uzaklaşıp tenha bir yerde oturarak ne yapacağını düşünen Gavrilo Princip’in tam karşısıymış. Princip de “Gökte ararken yerde buldum seni!” demiş olacak ki hemen silahına dayanmış. Silahından çıkan iki kurşundan biri Ferdinand’ın boynuna girip çıkarken diğeri de eşine de saplanarak ikisinin de ölmesine sebep olmuş.

Habsburg Hanedanlığı’nın son temsilcisi ölünce, Sırbistan’a 48 saatlik bir nota veren Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Sırbistan’ın Rusya’dan da aldığı gaz ile notaya uymaması üzerine, Sırbistan’a savaş açarak I. Dünya Savaşı’nı başlattı. Böylelikle Princip’in silahından çıkan 2 kurşun yaklaşık 17 milyon kişinin daha ölümüne ve yaralanmasına sebep oldu.

Bu arada köprü Yugoslavya döneminde, Princip Bridge diye adlandırılırken, Yugoslavya’nın çöküşünden sonra bugün kullanılan ismini aldı.

10)At Meydanı

Bugün park olan bu meydanın ismi, 15 ve 16.yy’da, askeri eğitimler, resmi törenler atlı yarışlar ve gösteriler için kullanılmasından gelmekteymiş. Ben kesin bir kayıt bulamamış olsam da, bu meydanın Osmanlı Dönemi’nde, zaman zaman halka açık idam ve cezalandırmalar için de kullanılan bir “Siyaset Meydanı” görevi gördüğü de söylenmekte.

Saraybosna’da Ne Yiyelim?

Yeterince yoğun bir gün geçirdiğinize göre gözlerinizin bu bölümü aradığını tahmin edebiliyorum. Saraybosna’da cevapi yiyebileceğiniz pek çok restoran olmakla birlikte, bu yazıyı okumadan önce hepsinin adını ezberlemişsinizdir diye düşünüyorum ve buraları pas geçerek size başka 2 restoran önerisiyle geliyorum;

Dveri

Burası Başçarşı’da, oldukça küçük bu sebeple her zaman dolu ve gitmeden önce mutlaka rezervasyon yaptırmanız gereken bir yer. Geleneksel Bosna mutfağının yanı sıra, batı mutfağından da seçenekler sunan Dveri, bizim çok kez tercih ettiğimiz ve her seferinde aynı lezzet ve kaliteyi bulduğumuz, oldukça keyifli bir yer. Fiyat ortalaması Saraybosna’nın biraz üzerinde olsa da Türkiye ortalamasının altında. Son ziyaret tarihimiz olan Kasım 2024’de, 4 kişi için başlangıçlar, ara sıcaklar, salata yarım litre şarap, 4 adet bonfile ve tatlılardan oluşan akşam yemeğimiz için 190 KM ödedik.

Dveri Resraurant Menüsü için tıklayın;

Dveri Resraurant Rezervasyon için tıklayın;

Nanina Kuhinja

Rezervasyonsuz gitiğimiz restoran, geleneksel Boşnak mutfağından yemekleri oldukça lezzetli bir şekilde ziyaretçileriyle buluşturuyor. Yediğimiz her şey çok güzeldi, aklımız yiyemediklerimizde kaldı mottosuyla zihnimize kazınan restoran, bir daha Bosna’ya gidersek tekrar uğramamız gereken yerler listesinde kendine yer buldu.

Nanina Kuhinja Resraurant Menüsü için tıklayın;

Nanina Kuhinja Resraurant Rezervasyon için tıklayın;

Buregdžinica Sač

Saraybosna’ya gelip burada börek yemeden eve dönerseniz, ortamlarda ezikleneceğiniz gibi, midenize de çok ayıp etmiş olursunuz. Eziklenmek neyse de, midenize ayıp etmeyin ve yarın sabah kahvaltıda, burada geleneksel yöntemlerle közde pişen böreği kaçırmayın. Buradaki kıymalı böreği “Ananız babanız evde yapsa içine bu kadar kıyma koymaz.” diyerek özetliyor ve konuyu kapatıyorum.

Aščinica BISTRICA

Sabah erkenden çorbaya düşmeyi sevenler için dev hizmet. Öğleden sonra kapatan sabahçı dostu bu çorbacıya şans vermek isterseniz pişman olmayacaksınız.

Artık yorulduysanız iyi bir uyku çekin, yarın uzun bir yol aşağıda sizi bekliyor.

Bosna Hersek’i tanımlamak için saatlerce uğraşsak yine eksik kalacak bir şeyler mutlaka çıkacaktır. Vize sorunu olmadan seyahat edilebilmesi avantajı ile bir çok Türk’ün ilk yurtdışı deneyimini yaşadığı bu ülkede, kendinizi düşündüğünüzden çok daha fazla evinizde hissedeceksiniz.

Net bir şekilde söylemeliyim ki, Bosna Hersek seyahatinizin ne kadar anlamlı geçmesini isterseniz, ülkenin sosyokültürel yapısına o derece hakim olmanız gerekiyor. Bu yapıya hakim olabilmek de, ülkenin tarihini bilmekten geçiyor. “1463-1878 yılları arasında Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiştir.” cümlesi ise Bosna Hersek tarihinin oldukça kısıtlı bir bölümünü tarif ediyor. Her ne kadar bu gezi rehberinde küçük tarihsel notlar verecek olsam da, daha geniş açıdan durumu özetleyecek bir yazı yazma hedefime ulaştığımda linkini buraya bırakacağım.

Şimdilik, telefonunuzu uçak moduna alıp, kemerinizi taktıysanız, bize ayıracağınız kısa zamanda sizi kurtarmaya yetecek ölçüde bir rehberi aşağıya bırakıyorum.

Not: Bu gezi planını 4 gün için yaptık. Daha az zamanı olan, ya da “Bana Saraybosna’yı, Mostar’ı anlatma kardeşim oraları çoktan gördük.“ diyenler için ise yazımızı gün gün böldük.

Acelesi olanlara; Bosna Hersek için 3 sebep:

1-Mükemmel börekler

2-Benzer kültür

3-Neretva Nehri

Ne Zaman Gidelim?

Bosna Hersek içinde bulunduğu karasal iklimin tipik özelliklerini temsil ederek, bizleri kış aylarında soğuk bir şekilde karşılıyor, öyle ki Balkanların en büyük kayak merkezi bu ülkede. Fakat bu soğuk mevsim, en ucuz uçak biletlerini bu sezonda bulmak gibi bir avantajı yanında getiriyor. Mükemmel doğasınının uyanmaya başlaması, ilkbahar ayları için, günlerin uzun olması ise yaz mevsimi için tercih sebebi oluyor. Tabi tüm bunların yanında sonbaharda giderseniz de kimse size, “Neden geldiniz?” diye sormuyor arkadaşlar. Bu genel bilgiler ışığında, güneş kreminize mi kışlık montunuza mı daha düşkün olduğunuz sorusunun cevabı neticesinde, kararı tabiki size bırakıyoruz.

Nasıl Gidelim?

Şubat 2025 itibariyle, İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan Saraybosna’ya yapılan uçuşların yanına yakın gelecekte Tuzla uçuşlarının da ekleneceği konuşulmakta. Dolayısıyla şu an için Saraybosna’ya uçuşunuza müteakip bir gezi yapacağınızı düşünerek bu rotasyonda bir öneride bulunacağız.

Ayrıca kendi balkan turunuzu yapma niyetindeyseniz, rotanızın yönüne göre Saraybosna ve Mostar’a komşu ülkelerden otobüsle de ulaşabilirsiniz.

Saraybosna Havalimanı’ndan, 12 km uzaklıktaki şehir merkezine varmak için 5 KM ücret karşılığında otobüs kullanabilirsiniz. Otobüs biletini terminalden alabileceğiniz gibi şoförden de alabilirsiniz. Ortalama 20 KM ücret karşılığında taksi kullanmak da seçenekleriniz arasında. Saraybosna merkezi yürüyerek gezilebileceği için toplu taşıma ihtiyacınız olmayacak.

Şehirler arası ulaşım için araç kiralama opsiyonunu kullanmazsanız, otobüsleri tercih edebilir, ya da çok gelişmiş bir ağa sahip olmadığı gerçeğini kabul ederek tren kullanabilirsiniz. Saraybosna - Mostar tren yolu hattının, Avrupa’nın en iyi manzaralı tren yolculuklarından birisi vaat ettiğini de belirteyim.

Biz, Bosna Hersek rotamızı kiralık araç ile takip ettik, dolayısıyla tecrübe ettiğimiz rota için, araç kiralamak en mantıklı yöntem olsa da, dilerseniz Saraybosna merkezli günlük ya da daha uzun süreli turlara katılarak da aşağıda detaylandıracağımız yerlerin en azından bir kısmını görebilirsiniz.

B sınıfı, otomatik vites 5000 km’deki bir aracı, kasım ayında, 4 gün için 120 euroya, kiraladığımız Europcar firmasından oldukça memnun kaldık.

Saraybosna Havalimanı Europcar Araç Kiralama Fiyatları için tıklayın;

Bosna Hersek’de otoban ücretleri gişelerde nakit ödenebilmekte. Yol üzerindeki pek çok radara dikkat etmenizin en kolay yolu ise navigasyon uygulamalarıyla entegre çalışabilen Radarbot uygulamasını kullanmanız.

Radarbot Uygulaması IOS için tıklayın;

Radarbot Uygulaması Android için tıklayın;

*Bosna Hersek para birimi KM’nin (Konvertibl Mark), yazıyı kaleme aldığımız 02.03.2025 tarihi itibariyle tl karşısında değeri; 1 KM = 19.40 TL

Nerede Kalalım?

Bosna Hersek’in kalbi Saraybosna’da, Saraybosna’nın kalbi ise Bascarsija (Başçarşı) denilen bölgede atıyor. Dolayısıyla geziniz Saraybosna özelinde kalacaksa Bascarsija bölgesinde kalmak iyi bir tercih olacaktır. Saraybosna da dahil olmak üzere, Bosna Hersek genelinde Airbnb tercihinin Booking’e nazaran daha iyi ve fiyat performans açısından değerli seçenekler sunduğunu düşünmekteyiz.

Saraybosna Bascarsija Bölgesi Booking için tıklayın;

Saraybosna Bascarsija Bölgesi Airbnb için tıklayın;

İzlediğimiz ve size önereceğimiz 3 gecelik Bosna Hersek rotasının 1.gece konaklaması Mostar’da olacak. Mostar’ı 2 parçaya ayıran Neretva Nehri’nin, batı kısmı Hırvatlara, doğu kısmı ise Boşnaklara ev sahipliği yaptığı bilgisini not edip, Mostar için konaklama seçeneklerini aşağıda bulabilirsiniz. Mostar konaklamanızı ise Mostar Köprüsü’ne olabildiğince yakın seçmeniz, yol yorgunluğu sonrası yapacağınız yürüyüşün süresini kısaltacaktır.

Mostar Bölgesi Booking için tıklayın;

Mostar Bölgesi Airbnb için tıklayın;

4 Günde Nereleri Gezelim?

Bosna Hersek dağlık bir coğrafyaya kurulmuş, doğası ve tarihi yapılarıyla ön plana çıkan, yakın geçmişindeki savaşın getirdiği çok acı öykülerin izlerini, her karışında ziyaretçilerine hatırlatan bir ülke. Dolayısıyla bizim izlemiş olduğumuz rota, Bosna Hersek’in doğal güzelliklerini, tarihi ve simgesel yapılarını ve yukarıda da bahsettiğim gibi, oldukça detaylı başka bir yazıyı hakeden savaş günlerinin yaşattığı acıların simgesel duraklarını içine alan bir rehber niteliğinde olup aşağıdaki noktaları içermekte;
-Mostar

-Kraviçe Şelaleleri

-Pocitelj

-Blagaj

-Jablanica

-Konjic

-Saraybosna

-Vlasenica

-Bratunac

-Kravica

-Potoçari (Srebrenitsa Soykırım Anıtı)

1. Gün

Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan yapacağınız uçuş sizi muhtemelen en erken öğle saatlerinde Saraybosna’ya ulaştıracaktır. Planladığımız Bosna Hersek turu güney-kuzey doğrultuda olacak. Dolayısıyla, ertesi gün yapacağınız rotada zaman kazanmak için, Saraybosna’ya uğramadan, havalimanından Mostar’a, aşağıdaki rotayı takip ederek yaklaşık 2 saatlik bir yolculuğun sonrasında varabilirsiniz.

Saraybosna Havalimanı - Mostar Yolculuğu Rotası için tıklayın;

Mostar

Mostar şehrinde size, başlıca noktaları göreceğiniz 11 dakika uzunluğunda bir yürüyüş rotası öneriyoruz;

Mostar Yürüyüş Rotası için tıklayın;

1)Eğri Köprü

Mostar Köprüsü’nün de mimarı olan, Mimar Hayreddin’in, Mostar Köprüsü inşaatına başlamadan öncesinde tecrübe kazanmak amacıyla yaptığı rivayet edilen köprüdür. 1558 yılında yapılan köprü Mostar Köprüsü’nin minyatürü şeklinde olmakla birlikte 2005 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne eklenmiştir.

2)Mostar Köprüsü

Most kelimesi, Boşnakça’da “Köprü” demekmiş, Mostar ise “köprü bekçisi”. Bölgeye ismini veren, Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından, kilit taşı tekniği ile 1566 yılında yapılan ünlü köprü, 1993 yılında Hırvat topçuların ateşiyle yıkılana kadar 427 yıl boyunca kullanılmış. 1997 yılında, TIKA, UNESCO ve Dünya Bankası sponsorluğunda, orjinaline sadık kalınarak yeniden inşa edilme sürecinin başlamasıyla, köprünün Neretva Nehri’ne gömülen taşlarının bir kısmı, Macar dalgıçların yardımıyla çıkarılmış çıkarılmasına ama, taşların aldıkları hasar sonrası yeniden kullanıma uygun olmadığı anlaşılmış. Köprünün ilk yapıldığı taşların işlendiği taş ocağı tekrar çalışır hale getirilerek, nehirden çıkarılan taşlardan faydalanılıp yeniden taşlar şekillendirilmiş. 2004 senesinde ise Prens Charles tarafından, çok sayıda ülke temsilcisinin hazır bulunduğu bir törenle açılmış ve 2005 senesinde UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne eklenmiş.

Yüzyıllar boyunca, gençlerin artık erkek olduklarını kanıtlamak için Neretva Nehri’ne atladığı, 456 kalıp taş sayesinde 24 metre yüksekliğine ulaşırken, bugün bu ritüel turistik bir gösteri dışındaki anlamlarını yitirmiş.

Köprünün tam ortasında yüzünüzü Hırvat tarafına döndüğünüzde hafif solunuzda şehre hakim bir tepe göreceksiniz. Hum Tepesi isimli bu tepe üzerinde, her yerden görünen haç savaş esnasında bir psikolojik baskı unsuru olarak dikilmiş fakat, köprüyü de yıkan ve günlerce Mostar’ı bombalayan topçu ateşinin de bu tepeden yapıldığı bilinmekte. Kuşatma altındaki şehirde, efsaneleşen bir anlatıyı bazıları Aliya İzzetbegoviç’e bazıları ise, kızının koktuğunu farkeden bir babaya dayandırmaktalar. Kimin söylediği, hatta söylenip söylenmediği bile belli olmasa da “İstedikleri kadar yükseğe, istedikleri kadar büyük bir haç yapsınlar, gece olduğunda bizim hilalimiz daha yüksekte olacak.” sözü, daha güneşli sabahlara uyanma özlemiyle, gecenin karanlığına sığınan Boşnak çocuklarının, Bosna Savaşı sırasındaki durumunu özetler nitelikte.

3)Mostar Köprüsü Müzesi

Köprünün hemen başında olan müze sergilediği eserlerle köprünün yeniden inşa sürecine de ışık tutuyor. Köprü tarihine ait belgeleri de ziyaretçileriyle paylaşan müzenin kulesi ise çıkılan mervivenlerin karşılığı olarak güzel bir Mostar manzarası sunuyor.

4)Kujundziluk

16.yüzyıldan beri Mostar’ın çarşı caddesi olarak hizmet veren bu yer hediyelik eşya almak isteyenlere ve magnet koleksiyoncularına hitap eder nitelikte, fiyatların pek uygun olmadığı sır değil.

5)Koski Mehmet Paşa Camisi

Yapımı 1618 yılında tamamlanan, bugün dükkan olarak kullanılan bir de medresenin yanında tekke, türbe ve şadırvana sahip bir külliyeyi de barındıran cami, Sokullu Mehmet Paşa’nın Ruznamecisi ve Tımar Defterdarı Koski Mehmet Paşa tarafından yaptırılmış. Bosna Savaşı sırasında hasar alan cami daha sonra restorasyon geçirmiş.

Koski Mehmet Paşa Camisi’sinin inşaatında çalışmış, daha sonra ilk imamı olmuş ve külliyede Halveti tekkesinin ilk şeyhliğini üstlenen, Şeyh Mahmud Baba’nın türbesi ise, cami’ye 50 metre mesafede bulunmakta.

Cami’de Avusturya Macaristan Imparatoru Franz Joseph’in, 1910 yılında hediye ettiği bir adet de halı bulunmakta. Tabi o günlerde kimse, bu hediyenin verilmesinden dört yıl sonra, Franz Joseph’in Saraybosna’da suikaste kurban giden yeğeni Franz Ferdinand’ın intikamını almak için Sırbistan’a savaş açarak 1. Dünya Savaşı’nı başlatıp dünya tarihine, kırmızı tonlarındaki halının motiflerinden daha kalıcı bir iz bırakacağından haberdar değildi.

*Ruznameci:Osmanlı döneminde, devlet dairelerinde, günlük gelir ve giderlerin ya da günlük olayların defterini tutan görevli

6)Savaş ve Soykırım Mağdurları Müzesi

Mostar başta olmak üzere yaşanan yıkımı belgeleriyle görüp savaşın ne demek olduğunu oldukça etkili bir şekilde görebileceğiniz bir müze. Savaş suçlarının tüm Bosna’ya yayılmış kanıtlarından, bazılarını anlamaya çalışmak için ilk durak olarak ziyaret edebilirsiniz. Yukarıda da bahsettiğim gibi bu konu çok daha detaylı bir yazı yazma hedefime ulaştığımda buraya bir link bırakacağım.

7)Karagözbey Camisi

1558 yılında inşa edilen Cami’nin Mimar Sinan tarafından dizayn edildiğine dair iddialar olsa da bunu doğrulayacak bir kaynak bulamadım. Cami, alışık olduğumuz üzere medrese, çeşme ve kütüphaneden oluşan bir külliyenin parçası olarak yapılmış. Cami’nin kütüphanesinden bazı kitapların Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Camisi’ne taşındığı söylenmekte. Tıpkı Koski Mehmet Paşa Camisi gibi, Bosna Savaşı’nda hasar alan bu cami, daha sonra restore edilmiş edilmesine ama restorasyon çalışması Suudi Arabistan tarafından finanse edildiği için Cami’ye Suudi motifleri eklenmiş.

Mostar’da Ne Yiyelim?

Sadece Mostar’da değil, tüm Bosna Hersek’te en ünlü yemeklerden biri “Cevapcici” denilen 5 veya 10 parça olarak servis edilen köfte türü. 12-15 KM bandında, Kuru soğan ve bazen de ajvarla servis edilen köftenizin lezzetini, sıcak pita ekmeği ile bir adım öteye taşıyabilirsiniz. Çoban salata benzeri hazırlanan ve peynir eklenen şopska salatası da bölgede ünlü olan lezzetlerden biri. Bölgedeki restoranların çoğunluğu, dolma da dahil olmak üzere, yakından tanıdığımız lezzetler de barındırırken, menülerinde batı mutfağından seçenekler de bulundurmakta. Bugüne kadar yaptığımız ziyaretlerde, Mostar’da denediğimiz hiç bir restoranın, lezzet açısından diğerinden çok farklı olduğunu söyleyemeyeceğim. Bu sebeple ruhsal halinize göre kalabalık ya da sakin, açık hava ya da kapalı salon gibi etkenlerle içinizden gelen bir seçim yapmanızı önerir, sizin tavsiyelerinizi yorumlara yazabileceğinizi hatırlatırım.

Mostar turunuzu güzel bir yemekle sonlandırdıysanız, dinlenmek üzere otelinize geçebilirsiniz, keza 2. gün sabah erkenden başlayan keyifli bir rota sizi bekliyor olacak.

Yarın nereleri gezeceğinizi görmek için;

Atasözleri ve deyimler kitabını kenara bırakan gastronomi düşkünleri için ise anlatmaya başlıyorum.

Viyana denilince akla ilk gelen şey şinitzel ve en iyi şinitzeli neresinin yaptığı konusu ise süregelen bir tartışma konusu. Tatlılar konusunda da iddialı olan şehirde yine başta Sachertorte olmak üzere hangi tatlının hangisini tokatlayacağı da bir başka tartışmanın sebebi. Buram buram lezzet ve keyif kokan paradokslara, zevkler ve renkler çıkmazının arka sokağından dolaşarak yaklaşıyoruz ve “Çoluğumuza çocuğumuza yedirmediğimizi size de yedirmeyiz” düsturu ile, kendi deneyimlerimizi paylaşıyoruz.

1)Figlmüller

Zamanında, Hans Figlmüller’in “ben neden atamdan dedemden kalan tariflerle yemek yapmıyorum, zaten bu şehirde ciddi bir şinitzel eksikliği var, hem çoluğa çocuğa da bir iş bırakmış oluruz.” düşünceleriyle açılan, yıllar içinde şehrin simgesi haline gelen bir restoran Figlmüller. Tabi Hans Amca’nın kafasından geçenler benim hayal dünyamın ürünü olsa da, 115 yıldır aynı tarif ile şinitzel yaptıkları, restoran ailenin 3. kuşaktan 2 kardeşin işlettiği ve pek çok ödül aldıklarıysa gerçek.

Bu amcalar diyor ki;

“Şinitzele lezzetini veren önemli unsurlardan biri en üst katmandaki kaplamadır. Biz de kendi restoranımıza, özel geleneksel tariflere sadık kalarak Kaiser Roll - geleneksel bir Avusturya ekmeğiymiş - ürettirip, bu ekmeği unufak edip şinitzeli kızartmadan önce bununla kaplıyoruz. Bununla da yetinmiyoruz kendi şaraplarımızı üretip, kullandığımız ürünleri de sadece tanıdığımız bildiğimiz çiftçilerden alıyoruz.”

Her ne kadar şinitzel denildiğinde bizim aklımıza ilk tavuk gelse de, orjinal tariflerinden kastın domuz şinitzel olduğunu söylemeliyim. Şinitzelin yanındaki patates salatasının da dillere pelesenk olduğunu belirtmeden geçmeyelim.

Kendilerinin 2 şubesi olmakla birlikte şubelerin menülerinde ufak değişiklikler söz konusu.

-Figlmüller Wolzeile’de dana şinitzel bulunmuyor

Fiyatlar;

• Domuz Şinitzel 20.90 euro

• Cordon Blue 20.50 euro

• Tavuk Şinitzel 20.90 euro

• Patates Salatası 6.90 euro

Figlmüller Wolzeile Menü için tıklayın;

Figlmüller Wolzeile Rezervasyon için tıklayın;

-Figlmüller Backerstrasse’de dana şinitzel ve vegan şinitzel seçenekleri mevcut

Fiyatlar;

• Domuz Şinitzel 20.90 euro

• Cordon Blue 20.50 euro

• Tavuk Şinitzel 20.90 euro

• Dana Şinitzel 25.90 euro

• Vegan Şinitzel 22.50 euro

• Patates Salatası 6.90 euro

Figlmüller Backerstrasse Menü için tıklayın;

Figlmüller Backerstrasse Rezervasyon için tıklayın;

2)Lugeck

Aslında burası yine Figlmüller ailesi tarafından, 14.yy’dan kalma bir binada (19.yy’da renovasyon geçirmiş) işletilmekte. Şu anda,“Lugeck’e uğramadan bitirilmiş bir Viyana seyahati tamamlanmamış sayılır.” mottosu ile misafirlerini ağırlayıp, Figlmüller’e gidenlere “Eee biz nereyi gezdik şimdi?” diye sordurtmakta.

Ortam Figlmüller restoranlarına göre daha modern ve ferah dizayn edilmiş ve şinitzel tabakları patates salatası ile servis edilmekte, yani ayrıca patates salatası sipariş etmenize gerek yok. Menüsü şinitzel konusunda seçenek barındırmasa, Figlmüller’e göre daha geniş ve renkli bir yelpazeye sahip.

Fiyatlar;

• Dana Şinitzel 30.90 euro

• Kızarmış Çıtır Tavuk 21.90 euro

Lugeck Menü için tıklayın;

Lugeck Rezervasyon için tıklayın;

3)Ilona Stuberl

Şinitzele doyduysanız, size St. Stephan Kathedrali’ne oldukça yakın konumda, aile işletmesi olan, ve 1957’den beri hizmet veren bu küçük ve de çeşitli ödüller kazanmış bir Macar restoranını öneriyoruz. Konu Macar mutfağı olunca önerimiz tabiki gulaş olacak fakat siz yine de günün menüsünü sormayı da ihmal etmeyin.

Ilona Stuberl Menü için tıklayın;

Ilona Stuberl Rezervasyon Bilgileri için tıklayın;

4)La Sosta

Pizza ve makarna ikilisinin mutlu etmediği kimse yoktur diyerek, bir de İtalyan restoranı önerelim ki, tiramisu yemeye de bahaneniz olsun. Spanish Riding School’a çok yakın olan bu yerde, denediğimiz tüm ürünler çok başarılıydı.

Kendi web sitelerinde isimlerinin anlamını, “In Naples, “La Sosta” means taking a short break to enjoy life.” diye açıklayan bu restoranı, biz de öğle yemeği molası için daha önceden rezervasyon yaptırmaksızın tercih ettik. Siz dilerseniz akşam yemeği için de şans verebilirsiniz.

La Sosta Menüsünün Favorileri ve Rezervasyon için tıklayın;

5)Naschmarkt

Aslında burası çok keyifli bir pazar yeri fakat alan pazar tezgahlarıyla birlikte, içinde pek çok coğrafyayı temsil eden, bir çok resoran bulundurmakta. Biz burada Deli Am Naschmarkt’i denedik ki, oldukça başarılılardı. Menüyü aşağıya bırakıyorım ancak vegan seçenekleri de olan bu restoranda, siz yine de günün menüsünü sormayı ihmal etmeyin.

Deli Am Naschmarkt Menü için tıklayın;

6)Cafe Sacher

Viyana’ya kadar gidip Cafe Sacher’de Sachertorte yemezseniz, arkanızdan çok pis ayıp şeyler söylüyorlarmış diye duyduğumuz için, biz de Cafe Sacher’in kapısında sıra bekleme şerefine nail olduk.

Önce hikayesi ile başlayalım. Burası 1876 yılında inşa edilen Hotel Sacher’in alt katında hizmet vermekte. Alamet’i farikası ise 1832 yılında Franz Sacher tarafından yapılan Sachertorte’nin ev sahibi olması ki bu konu da ayrı bir tartışma konusu olmuş. Hazırsanız dedikoduya başlıyoruz. 1832 yılında, dönemin prensi Metternich özel bir davet için yeni ve özel pasta yapılmasını istiyor, prensin mutfak ekibi ise bu işi şefe emanet ediyor. Tesadüf bu ki, şef Chambellier o gün hasta oluyor ve sahneye 16 yaşındaki çırak Franz Sacher çıkıyor ve Sachertorte’yi yapıyor. Daha sonra, Franz’ın oğlu Eduard ise, çalıştığı Demel Fırını’nda(1786 yılında kurulmuş) babasından kalan tarifi modifiye ederek bugün yediğimiz hale getiriyor. Eduard, 1876 yılında ise Hotel Sacher’i açarak, turtasını burada satmaya başlıyor. Böylelikle orjinal tarifin kime ait olduğu tartışımaya açılıyor ve tescil konusunda da iki taraf karşı tarafın iddialarını reddediyor. Öyle ki 2 işletme 1954’de mahkemelik olmuşlar ve mahkeme 1963’de sonuçlanmış. Mahkeme Hotel Sacher’i haklı buluyor, “Orjinal Sachertorte” ismi Hotel Sacher’de kalırken, Demel Fırını’na sen bunu ancak Eduard Sachertorte ismiyle falan satabilirsin diyor ki, Demel meşhur turtayı şu anda menüsünde “Demel’s Sachertorte” diye adlandırıyor. Tartışma, defalarca kez, BBC de dahil olmak üzere uluslararası basında yer almış durumda. Tüm bu bilgilerden sonra, acaba Viyana Kuşatması başarılı olsaydı, bugün Gaziantep’de Öz Sachertorte yer miydik sorusunun cevabını size bırakıyorum.

İşin enterasan bir başka yanı ise Demel’in Kraliyet tarafından “Imperial” sıfatına layık görülürken, Hotel Sacher’in görülmemiş olması. İlber Ortaylı’dan öğrendiğimiz kadarıyla bunun sebebi lezzetlerden değil, otelde dönen bir takım evlilik dışı ilişkilerle alakalıymış.

Tarih dersimiz bittiğine göre artık olayın gastronomik kısmına gelebiliriz. Uğruna kurşun atılıp kurşun yenilecek hale gelen Sachertorte, arasında kayısı marmeladı olan, iki kakaolu kekin çikolatalı ganache ile kaplanmasından meydana geliyor ve yanında krem şanti ile servis ediliyor. (Demel, kayısı marmeladının, keklerin en üzerinde, ganache altında da olması gerektiğini söylüyor.)

Bunca şey öğrenip, sachertorte yedikten sonra uğruna destanlar yazılan tatlı bu muymuş diye düşünürseniz, sıradaki tatlıya geçebilirsiniz, keza kendisi yine Viyana’nın gözbebeklerinden. Elma sevenlerin favorisi olacak Apfelstrudel’i, kabaca yufka içine kavrulmuş elma ve kuru üzüm ile hazırlanarak, yine krem şanti ya da vanilyalı dondurma ile servis edilen bir tatlı şeklinde tanımlayabilirim. Tatlının kökenini, kuşatma esnasında canımız ciğerimiz baklavayı gören Viyanalılar tarafından, baklavadan esinlenerek yapılmasına dayandıranlar da mevcutmuş.

Bu kadar tatlının üzerine içecek bir şey arayışı başladıysa, “Wiener Melange”dan bahsedebiliriz. Efsane bu ki, yine kuşatma kaldırılıp bizimkiler eve dönerken, arkalarında bol miktarda kahve çekirdeğini çuvallar içinde bırakmışlar. Her ne kadar önceleri, Avusturyalılar arasında kahve çekirdeğini deve pisliği zanneden süper zekalar olsa da durumun böyle olmadığının anlaşılması uzun sürmemiş. Fakat Türk kahvesi, damaklara oldukça acı gelince, sütle karıştırıp bu kahveyi yapmışlar. Bana kalırsa, Cafe Sacher’de servis edileni yorumlayarak söylüyorum ki, sert kahve seven birinin bu kahveyi sevme ihtimali pek yok. Bu sebeple ben size bonus olarak, portakal likörü ve espresso ile hazırlanan Maria Theresia Coffee öneriyorum.

Cafe Sacher Menü için tıklayın;

7)Cafe Demel

Cafe Demel ile alakalı magazinsel bilgilerin çoğunu yukarıda geçtiğimize göre, burasının zamanında Sisi’nin en sevdiği pastane olduğunu da ekleyerek, bizim için olan anlamına gelmek istiyorum. Bizim için Cafe Demel demek Kaiserschmarrn demek, Kaiserschmarrn için bir saatten fazla sıra beklemek demek.

Demel’in simgesi olan, “Kaiserschmarrn” ‘ın sözlük anlamı Kaiser’in (İmparator) rendelenmiş (küçük parçalara ayrılmış?) yemeğiymiş. Bahsi geçen Kaiser, tatlı düşkünü olan Avusturya imparatoru Kaiser Franz I.Joseph imiş. Dolayısıyla bu tatlı için bir nevi hünkar beğendi diyebiliriz bence.

Geniş tencerelerde pişerken, romda bekletilmiş kuru üzüm ile tatlandırılan pankek hamuru piştikçe parçalara ayrılarak sotelenmiş bir görüntüye kavuşuyor. Finalde ise, yine bu tencerelerin ortasında karamelize edilen beyaz şekerle karıştırılarak yanında ya da üzerinde erik marmelatı ile ile servis edilmekte.

Benim için annemin “Evde yapsam yemezsin.” serzenişiyle simgeleşen, Kaiserschmarrn’ı denemek isterseniz, Demel’in St Stephan Katedrali’nin hemen karşısında take away ve sadece açık havada oturma imkanı tanıyan bir de şubesi bulunmakta. Ancak diğer lezzetler ve atmosfer için Cafe Demel’i ziyaret etmelisiniz.

Bu arada Demel, 2020 yılında Türk Hava Yolları’nın da yemek hizmetini üstlenen ve Türk bir iş adamına ait olan Do&Co tarafından satın alınmış. Dolayısıyla Apfelstrudel’i ilk yapanlar baklavadan mı esinlendi bilmiyoruz ama bugün çok güzel baklavalar yapabilen ellerin, tüm dünya için Apfelstrudel yaptığına eminiz.

Cafe Demel Menü için tıklayın;

8)Bonus - Christmas Markt

Christmas sezonunda, en büyüğü Rathausplatz’da olmakla birlikte, kurulan pek çok Noel pazarı tüm sokak lezzetlerini, aromalı punchlarla ve sıcak şarapla ıslatmak için bulunmaz fırsat. Punch ve sıcak şaraplar ortalama 5 euro bandında.

Acelesi olanlara; Viyana için 3 sebep:

1-İstanbul’dan sadece 2 saat uçuş süresi

2-Şinitzel başta olmak üzere gastro zevkler

3-Gustav Klimt ve ekürisi Egon Schiele

Ne Zaman Gidelim?

Viyana Christmas Marketleri ile Avrupa’nın öne çıkan şehirlerinden biri. Gitmişken Christmas havasını soluyalım, bir taşla 2 kuş vuralım derseniz planınızı Kasım ortasından Aralık sonuna kadar yapmanız gerekmekte ki bu da olası kalabalığı göze almanız demek. Restoran girişlerinde beklerken, Mahmut Hoca’dan aldığı parka ile sokak lambası altında ders çalışırken tir tir titreyen, Sivas Lisesi’nden 317 Şeref’in durumunu içselleştirmekten kaçınmak isterseniz, ilkbahar ya da yaz aylarını seçebilirsiniz. Bu arada Nisan ayı başına planlayacağınız bir seyahat ile, paskalya pazarlarını da görebileceğinizi hatırlatmış olayım.

Nasıl Gidelim?

Arkadaşlar siz de biliyorsunuz ki Türkler olarak Viyana’ya, geçmişte yürüyerek gitme girişimlerimiz çok hoş sonuçlanmadı. Bu sebeple kötü şans getirmesin diyerek, uçak ile gitmeyi önermek zorundayım. Yine de, yorumlarda farklı tecrübelerini paylaşmak isteyenleri dinlemekten mutlu olurum.

Viyana Havalimanı’ndan şehir merkezine nasıl gideceğinize gelirsek, en uygun seçenek tren olarak görünmekte. Gelen yolcu kapısından çıkıp sağa dönerek 20 metre yürüdüğünüzde sağınızda tren bileti satan otomatlar ve bilet gişelerini göreceksiniz.

Havalimanından şehir merkezine birden fazla tren gitmekte, ucuzdan pahalıya doğru bir sıralama yaparsak;

-S-Bahn’ın S7 treni (S7 Banliyö Hattı) ile havalimanından Vienna Main Station (Wien Mitte)’a yaklaşık 25 dakikada varıyor. Tren bileti yetişkinler için 4.50, 6-14 yaş arası çocuklar için ise 2.30 euro.

Havalimanından Şehir Merkezine; sabah 04.49’dan gece yarısı 1.19’a kadar her 30 dakikada bir.

Şehir Merkezi’nden Havalimanı’na; sabah 04.19’dan gece yarısı 12.49’a kadar her 30 dakikada bir.

-Railjet ise ekspres sefer olarak çalışıp , Vienna Main Station (Wien Mitte)’a yaklaşık 15 dakikada varıyor.Tren bileti yetişkinler için 4.50, 6-14 yaş arası çocuklar için ise 2.30 euro.

Havalimanından Şehir Merkezine; sabah 06.33’den gece yarısı 00.02’ye kadar her 30 dakikada bir.

Şehir Merkezi’nden Havalimanı’na; sabah 05.42’den akşam 10.42’ye kadar her 30 dakikada bir.

-CAT (City Airport Train) ekspres sefer olarak çalışıp, Vienna Main Station (Wien Mitte)’a yaklaşık 15 dakikada varıyor ve bilet ücreti yine 14.90 euro.15 yaşın altındaki çocuklardan ücret alınmıyor. Bu trenler yeşil renkleriyle diğerlerinden kolayca ayrılıyor ayrıca otomatları da yine kendileri gibi yeşil renkli.

Havalimanından şehir merkezine; sabah 06.07’den akşam 11.37’ye kadar her 30 dakikada bir.

Şehir Merkezi’nden Havalimanı’na; sabah 05.37’den akşam 11.07’ye kadar her 30 dakikada bir.

Viyana’da herkesin peşinde olduğu şeyler dışında özel hedefleriniz yoksa gideceğiniz bölge haritanın merkezine konumlanan beyaz bölge olacaktır. Tren saatlerinde dönemsel değişiklikler olabileceğini hatırlatıyor ve işinize yarayacağını düşündüğüm demiryolu haritasının bir bölümünü aşağıya bırakıyorum.

Daha geniş ölçekli demiryolu haritası için tıklayın;

Şehir içindeki toplu taşımada kullanabileceğiniz bilet fiyatları ise;

• Tek kullanımlık: 2.40 euro(çocuklar için 1.20)

• 24 Saatlik: 8.00 euro

• 48 saatlik: 14.10 euro

• 72 saatlik: 17.10 euro

• 7 günlük kişiye özel ve dijital: 19.70 euro

• 7 günlük transfer edilebilir kağıt bilet: 22.60 euro

Not: Tramvay duraklarında bilet otomatı bulmak sorun olduğu için biletlerinizi Wien Mobil uygulaması üzerinden alıp, akıllı telefonunuzda dijital olarak taşıyabilirsiniz.

Wien Mobil Uygulaması IOS için tıklayın;

Wien Mobil Uygulaması Android için tıklayın;

Nerede Kalalım?

Yukarıda da bahsettiğim gibi özellikle kısa ve başlıca ünlü noktaları görmek için planladığınız Viyana gezisinin büyük kısmı, haritada merkezi konumda bulunan “Innere Stadt” bölgesinde geçecektir. Dolayısıyla fiyat uzaklık eğrisinde verimli sayabileceğiniz ölçüde bu bölgeye ne kadar yakın olursanız o kadar rahat edeceksiniz.

Yazının ilerleyen aşamalarında önemli noktaların harita üzerindeki yerlerini görerek kalacağınız konuma karar verebilirsiniz.

Innere Stadt Bölgesi Booking için tıklayın;

Inner Stadt Bölgesi Airbnb için tıklayın;

2 Günde Nereleri Gezelim?

Viyana bizim için, uzun süre gezdiğimiz yerler ve hala gezemediğimiz yerler olarak ikiye ayrılmış durumda olacak. Başta müzeler olmak üzere şehirde gezilecek pek çok yer var ve bunların tamamını 2-3 günlük kısa süreli seyahatlere sığdırmanın imkanı yok. Yine de sizin de sürenizin 2 gün olacağı varsayımından yola çıkarak, kendi rotamızı aşağıda sizinle paylaşacağız.

3. ve sonraki günlerde şans verebileceğiniz, bizim henüz gidemediğimiz noktalara ise sonraki yazımızda yer vereceğiz ve tamamlandığında aşağıya bir link bırakacağız.

1. Gün

1)Upper Belvedere Palace

Burayı kendi listemizin ilk sırasına koyma sebebimiz uçaktan öğleden sonra indiğimiz bir kış günü, havanın erken kararacağını düşünerek günden maksimum verim almaya çalışmamızdı.

Viyana Merkez Tren İstasyonu’nda indikten sonra yaklaşık 10 dakikalık bir yürüyüşle, henüz otelinize gitmeden Belvedere Sarayı’na ulaşabilirsiniz. Çantalarınızdan kurtulmak için, Bounce ya da Radical Storage gibi uygulamalarla Belvedere Sarayı’na ya da tren istasyonuna en yakın bavul bırakma istasyonunu bulup bavul başı ortalama 5/6 euro fiyatla ağırlıklarınızdan kurtulmuş şekilde gezebilirsiniz, keza Belvedere Sarayı’nın vestiyeri kesinlikle bagaj kabul etmiyor.

Bounce için tıklayın;

Radikal Storage için tıklayın;

Bagajlarımızdan kurtulduğumuza göre Belvedere Sarayı’ndan bahsedebiliriz.

1663-1736 yılları arasında yaşayan Prens Eugene, 2 parçadan oluşan ve ortadaki bahçe ile birbirine bağlanan bu saray kompleksini yaptıran amca olarak tarihteki yerini almış. Tabi Eugene’in tarihte yerini almasının asıl sebebi, yap işlet devret mantığını güden, bir erken dönem saray müteahhidi olmasından biraz fazlasıdır. Eugene, Zenta Savaşı’nda Osmanlı Ordusu’na ağır bir hezimet yaşatan Kutsal İttifak Ordusu’nu yönetmiş, Osmanlı Devleti’i de bu yenilgi sonrası Karlofça Antlaşması’nı imzayıp, gerileme dönemine girmiştir. Bu olayların akabininde kendisi emeklilik hayali kurmuş olacak ki, gelip böyle bir saray yaptırmış.

1712-1717 yılları arasında Aşağı Belvedere Sarayı, 1717-1723 yılları arasında ise Yukarı Belvedere Sarayı yapılmış.

Fransız Devrimi esnasında vatan hainliği ile suçlanarak idam edilen ve arasının dönemin pastacıları ile iyi olduğu rivayet edilen Maria Antoniette (ki kendisi Habsburg Hanedanlığı’ndan olup Maria Theresia’nın 15 çocuğundan biriymiş) 1770 senesinde bu sarayda evlenmiş.

1781 senesinde ise Yukarı Belvedere Sarayı dünyanın ilk halka açık müzesi olmuş.

Seneler 1896 olduğunda ise, öldürülmesi ile 1. Dünya Savaşı’nın başlamasına sebep olan Franz Ferdinand burada yaşamaya başlamış. Saldırıya uğradığı Latin Köprüsü ise Saraybosna notlarımızda.

Tarihsel girizgahtan sonra, ne zamanında düğüne gelemediği için Habsburgların gönül koyacağını düşünerek eski tarihli çeyrek altın getiren, ne de Ferdinand’ın arkasından bir Fatiha okuyan turist olmadığına göre bu kadar turist buraya neden geliyor onu da açıklayalım. Bugün burayı özel kılan yegane şey “Öpücük”, yani Klimt’in meşhur tablosu. Yukarı Belvedere Sarayı’na girip 2. kata çıkan kalabalığa karıştığınızda kendinizi bir süre sonra bu tablonun karşısında bulacaksınız. Fakat öncesinde içten 3. salonda (öpücük tablosuna dönmeden) sol duvarda biraz zaman geçirirseniz Egon Schiele’nin “Kucaklaşma” tablosunu göreceksiniz ki pek çok insan burayı pas geçmekte ve bu iki ressam arasındaki ilişki başka bir yazının konusu olmayı haketmekte.

İleri derecede bir sanat düşkünlüğünüz yoksa ortalama 1,5-2 saatte tamamını gezebilirsiniz fakat Yukarı Belvedere Sarayı rezervasyon ile ziyaretçi kabul ettiği için biletinizi online olarak önceden almanız daha mantıklı. Gidip de beklemek, Viyana’yı gezen her turistin kaderi olsa da belki bu vesile ile bir parça kaderinize meydan okursunuz.

Online Bilet Fiyatları

• Yetişkin 17.50 euro

• 26 yaş altı öğrenci 14.10 euro

• 19 yaş altı ücretsiz

Belvedere Sarayı Biletleri için tıklayın;

2)Rathaus & Wiener Eistraum

Belvedere Sarayı’ndan çıkıp otele bavullarınızı bırakıp yemeğinizi de yediğinize göre, aldığınız kalorileri yakmanın en eğlenceli yolu için buz pateni yapabilirsiniz.

Rathausplatz’a tramvayla ya da yürüyerek ulaştığınızda kendinizi mutlu mesut insanların arasında bulacaksınız. Christmas sezonunda, kurulmuş olan buz pisti noel pazarları sona erdiğinde daha da büyütülerek sadece Avusturya’da değil tüm Avrupa standartlarında oldukça iddiali bir hale geliyor. Kasım - Mart ayları arasında hizmet veren pist için biletinizi gişeden ya da online olarak alabilir, ekipman ve eşyalarınızı bırakmak için dolap kiralayabilirsiniz. Sabah 10.00 ile akşam 22.00 arasında hizmet veren pistin kullanımı 21.30 sonrası ücretsiz, Gün içinde de aile indirimleri mevcut.

Tek Kişilik Online Bilet Fiyatları

• Yetişkin 9.00 euro / 8.00 euro

• Çocuk 6.30 euro / 4.90 euro

Not: Kask takmayı unutmayın.

Buz Pisti Biletleri için tıklayın;

2.Gün

2.gün izleyeceğiniz yürüyüş rotası

3)Spanish Riding School

Viyana’ya vardınız, ayağınızın tozu ile Belvedere Sarayı’nı gezip üzerine bir de şinitzel (nerede yiyeceğiz diyenleri yazının sonuna alalım) yiyip, buz pateninde de hünerlerinizi sergilediğinize göre, artık otelinize gidip uyumuşsunuzdur diye düşünüyorum ve 2. günün sabahında kahvaltınızı yaptıysanız size nev-i şahsına münhasır bir Veli Efendi Hipodromu’ndan bahsetmek istiyorum.

İspanyol Binicilik Okulu, adını gösterilerde kullanılan Lipizzaner atlarının İspanyol olmasından alıyor, yani İspanyollarmış eskiden, daha sonra Slovenya’nın Lpica bölgesinde yetiştirilmeye başlanmış, artık seni beni geçtim, belediye başkanından bile çok Viyana’lı hepsi.

Bu okul Hofburg Sarayı’nın bir parçası ve kökleri 1565’e dayandırılıyor (ben dayandıranların yalancısıyım), bugün gördüğümüz halini ise 1735’de alıyor ve 18. yüzyıldan bu yana sadece Lpizzaner atlarını kullanıyor.

İmparator Franz Josef, 8 Haziran 1867'de Budapeşte yakınlarındaki Coronation Tepesi'nde Macaristan Kralı olarak taç giyerken yine bir Lipizzaner’a binmiş.

Arada başka bir sürü olay olmuş, 2. Dünya Savaşı’nda atları oradan oraya kaçırmışlar, 2008 senesinde ise ilk kadın binici adaylarını kabul etmişler.

Bu kadar gereksiz bilgi verdikten sonra bu sabah 10.00’da neden buraya geldiniz artık bundan bahsedeyim. Bahsi geçen atlar “Dresaj” eğitimi almaktalar ve gösterileri dresaj üzerine kurulu. Her sabah 10.00’da ise klasik müzik eşliğinde 1 saat süren antremanları, günümüzde aynı zamanda Viyana’nın en önemli turistik aktivitelerinden biri haline gelmiş durumda.

Online Bilet Fiyatları

• Yetişkin 17.00 euro

• 25 yaş altı öğrenci 14.00 euro

• Çocuk 11.00 euro

Not: 1. kat 40-48 veya tam karşı koltukları satın almanızı öneririm.

Spanish Riding School Sabah Antremanı Biletleri için tıklayın;

4)Austrian National Library

Lpizzanerlerin yanından, “Acaba Bold Pilot Viyana’da yaşasa nasıl bir kariyeri olurdu?” düşünceleri ile ayrılırken karşınızda at üzerinde kütüphanenin kapısını bekleyen birinin heykeli çıkacak. Kendisi Belvedere Sarayı’nda evlenen Maria Antoniette’in en büyük abisi olmakla birlikte 1765-1790 yılları arasında Kutsal Roma İmparatoru sıfatını taşımış olan II. Joseph. Heykelinin dikilmesinde hangilerinin etkileri var bilinmez ama, icraatlerinden bazıları, Yahudilere üniversiteye gitme, mesleklerini icra etme, ibadet etme gibi özgürlükler tanımak, katolik olmayanlara baskı uygulayan fermanları askıya almak, köleliği kaldırmak, medeni kanun getirmek olmuş. Joseph’in heykelinin tam arkasındaki, açık kapıdan içeri girebilirsiniz. Siz beni dinleyip, aşağıdaki linkten online bilet aldığınız için sıradaki insanların yanından kuğu gibi süzülerek vestiyere ağırlıklarınızı bırakabilirsiniz. Vestiyerden üst kata çıkarken, tuvalet ihtiyacı olanlar sağdaki kapıdan içeri girebilir. 2. kata geldiğinizde biletinizi kapıdaki görevliye okutup muhtemelen bugüne kadar gördüğünüz en heybetli kütüphanelerden birine giriyorsunuz.

İçerisine girdiğiniz yapı, aslında bir çok bölümden oluşan Avusturya Milli Kütüphanesi’nin “State Hall”ı. Yine Hofburg İmparatorluk Saray Kompleksi’ne ait binalardan biri olan kütüphane 1368 yılında kurulmuş bugün gördüğümüz tasarımına ise 1726 yılında kavuşarak şehrin sembolik barok eserleri arasında yer almaya hak kazanmış. Bu arada kütüphanenin tasarımının daha erken yapıldığı fakat olası Türk tehlikesi sebebiyle inşaatın ertelendiği de rivayetler arasında.

Kütüphanenin tam ortasında, kitap kokusu içinde sizi bekleyen heykel, 1722 yılında kütüphane için kalıcı bir yer yapılmasını onaylayan Kral VI. Charles’a ait. Kafanızı yukarı kaldırdığınızda, 1726-1730 yılları arasında yapılan ve tüm tavana yayılmış mükemmel freskleri göreceksiniz. “Daniel Gran 300 sene önce bize ne demeye çalıştı acaba?” derseniz, hemen sol taraftaki ekrandan her bir motifin ne anlam taşıdığını boynunuz ağrımadan okuyabilirsiniz. Herkül’ün ayakları altındaki 3 başlı Kerberos’a dikkat etmeyi unutmayın.

Kütüphane’de 15.000’i Prens Eugen’nin koleksiyonuna ait olmak üzere 200.000 kitap sergilenmekte. Dışarıda atı üzerindeki II. Joseph’in, bu 200.000 kitabın içinde yer alan Luther’in el yazmalarının da başında beklediğini de söyleyelim.

Avusturya Milli Kütüphanesi sadece State Hall’dan oluşmamakta, fakat en turistik ve etkileyici yer burası. Sadece State Hall için;

Online Bilet Fiyatları

• Yetişkin 11.00 euro

• 19 yaş altı ücretsiz

Austrian National Library State Hall Biletleri için tıklayın;

5)St Stephan Cathedral

Gotik mimarini ilgi çekici örneklerinden biri olan bu katedralin inşaatı 1147’de başlamış ve zamanla 136 metre yüksekliğe ulaşan kulesiyle, kime sorsan gösterir durumuna gelmiş. Bu arada 68 metre uzunluğundaki Kuzey Kulesi ise, “Pummerin” isimli Avrupa’nın en büyük 2. serbest çalışan kilise çanına ev sahipliği yapıyormuş. Osmanlı kuşatması sırasında sığınak olarak da kullanılan bu katedral, II. Dünya Savaşı’ndan hasarla çıkmış. Altında sadece grup turuyla ziyaret edebileceğiniz bir de yeraltı mezarlığı bulunmakta.

Bilet Fiyatları

• Yetişkin 7.00 euro

• 14 yaş altı 3.00 euro

  ‘dan başlamak üzere gezmek istediğiniz bölüme göre farklılık göstermeke

St Stephan Cathedral Bilet Fiyatları için tıklayın;

6)Natural History Museum

Kütüphane çıkışı yemek yiyip kahvenizi içmenize müteakip instagramdan hikayelerinize kimler like yapmış diye baktıysanız, yaklaşık 10 dakikalık kısa bir yürüyüş sonrasında Doğa Tarihi Müzesi’ne ulaşabilirsiniz. Burası Celal Şengör’ün Avrupa’da mutlaka görülmesi gereken müzeler listesinde yer almakta. Dolayısıyla siz de bizim gibi “Viyana’ya kadar gelmişken bir dinozor fosili neden görmeyelim ki?” diyorsanız buyrun.

Müzenin kökeni, I. Franz’ın koleksiyonuna dayanırken, 1889’da Franz Joseph tarafından bugun ziyaret edilen binasının açılışı yapmış. Binanın müze kimliğinin yanında, mimari olarak da görülmeye değer olduğunu içeri girer girmez anlayacaksınız.

Müze 100.000’den fazla esere ev sahipliği yaparken bu eserlerin en önemlilerinden biri ise “Willendorf Venüsü”. 11.5 santimlik bu heykelin, milattan önce 25000-30000 yılları arasında yapıldığı ve ayinlerde kullanıldığı tahmin edildiğinden, akıllara dini ritüellerin düşündüğümüzden çok daha eskiye dayanabileceği konusunda soru işaretleri bırakmakta. Ayrıca heykelin yapıldığı kireç taşınının, bulunduğu Wildendorf bölgesinde olmamasından yola çıkarak, heykelin o dönemde, insanlar tarafından, yolculukları esnasında yanlarında taşındığı yorumlarına sebep olmaktaymış. Kim bilir belki de uzak bir atamızın kızının, tatile giderken ağlamasın diye yanından ayırmadığı o döneme ait peluş oyuncağıdır, şeklindeki sığ yorumumla müze içerisinden çekilmiş bir fotoğrafı aşağıya bırakıyorum.

Online Bilet Fiyatları

• Yetişkin 18.00 euro

• 19-25 yaş arasındaki öğrenci 14.00 euro

• 19 yaş altı ücretsiz

Natural History Museum Biletleri için tıklayın;

Not: Müze salı günleri kapalı.

7)Karlskirche

VI.Charles tarafından, 1715 yılında son veba salgınından sonra yaptırılmaya başlanan kilise, bir Kral’ın kendince “Şu iş bi bitsin kurban kestireceğim.” deme biçimi. 1716 yılında Johann Bernhard Fischer von Erlach tarafından tasarlanıp yapılmaya başlanan kilisenin inşaatı, mimarının 1723’de ölümünün üzerine, oğlu Joseph Emanuel Fischer von Erlach tarafından bazı değişikliklerle 1737’de tamamlanmış. Girişin 2 yanındaki 2 Roma sütunu ile, Roma Barok etkisinin gözlelendiği bu kilisenin kubbesi bir camiyi andırırken girişi ise Antik Yunan tapınaklarını hatırlatmakta. Vivaldi ölünce, 1748’de bu kilisenin yanına gömülmüş ancak mezarı zamanla kaybolmuş.

Karlkirsche ziyaretinizi çok sesli hale getirmek de mümkün. Viyana’da klasik müzik dinletileri için pek çok seçenek olmakla birlikte bizim önerimiz, Orchestra & Ensemble 1756’nın Karlkirsche’de gerçekleştirdiği performans. Neredeyse her gün 20.15’de başlayan dinletinin ana hatları Vivaldi’nin 4 Mevsim’inden oluşuyor ve yaklaşık 1 saat sürüyor. Gerçekleşen organizasyona bilet aldığınızda kilisenin içini de göreceğiniz için, gündüz Karl Kilisesi’ne ayrıca vakit ayırmanıza gerek kalmıyor. I. Sınıf biletlerde numaralı koltuk sistemi varken, II ve III. Sınıfda ise ilk gelen en öne oturur konseptli numarasız koltuklar için bilet satılmakta ki bu da biraz erken vakitte sıraya girmeniz gerekiyor demek. IV. kategori biletler ise performansı ayakta dinlemeniz anlamına geliyor. Paraya kıyıp I. Sınıf bilet alırsanız, girişteki sıranın yanından yine bir kuğu gibi süzülebilirsiniz. Bu arada kış aylarında kilisenin içinin oldukça soğuk olduğunu söylemeliyim. Her ne kadar I. sınıf biletlerle satılan sandalyelerin üzerine bacaklarınızı kapatabileceğiniz ölçüde birer örtü bırakılmışsa da, arka sıralar için aynı hizmet sağlanıyor mu bilmiyorum.

Konser için Online Bilet Fiyatları

• I. Kategori Yetişkin 49.50 euro, 6-26 yaş arası 33.00 euro

• II. Kategori Yetişkin 42.00 euro, 6-26 yaş arası 27.00 euro

• III. Kategori Yetişkin 34.00 euro, 6-26 yaş arası 22.00 euro

• IV. Kategori 12.00 euro

Karlskirche'de Orchestra 1756 Dinleti Biletleri için tıklayın;

“Konser çıkışı yine buz patenine mi gitsek?” diye düşünüyorsanız adresi biliyorsunuz, yok mideniz kazındıysa, restoran önerilerimiz aşağıda;

Acelesi olanlara; Bansko için 3 sebep:

1-İstanbul’dan ortalama 7-8 saatte aracınız ile varabilirsiniz.

2-Aracınız yok ise ya da araç kullanmaktan haz etmiyorsanız pek çok firmanın uygun fiyatlı konaklama ve ulaşım dahil turlarına katılabilirsiniz.

3-Geçirdiğiniz keyifli bir günü after partilerde ötv ödemeden taçlandırabilirsiniz.

Ne Zaman Gidelim?

Bansko’da yapay kar makineleri, icat edenin ölmüşlerine rahmet okutacak derecede verimli çalıştığı için sezon genelde Aralık ortası-Nisan ortası şeklinde oluyor. Yapay kar, bizim gibi bu işi Anadolu dağlarında doğal karda düşe kalka öğrenen yiğitlerin ağzında kekremsi bir tat bıraksa da, hava sıcaklığı uygun olduğu sürece kar kovalamanızı gerektirecek bir takvim peşinde koşmuyorsunuz. Ancak plan yaparken Türkiye’de, Bulgaristan’da, İsrail’de, İngilitere’de ve Romanya’da sömestr tatillerine dikkat etmek lazım. Bu çok bilinmezli denklemin sebebi ise apayrı bir konu başlığını hakettiği için aşağıda Gondol konusuna ayrıca değineceğim.

Nasıl Gidelim?

İstanbul’dan Bansko yaklaşık 600 km fakat dağ yolları sebebiyle bu 600 km 7-8 saatte ancak bitiyor, tabi bu süreye gümrük kapılarındaki olası takılmalar dahil değil.

Uçak ile seyahat opsiyonunda ise Sofya’ya uçup, buradan transfer ayarlayabilirsiniz.

Bir diğer opsiyon ise yine Sofya’ya İstanbul’dan trenle hareket edip, daha sonra transfer ile Bansko’ya varmak. Sofya Bansko arası 2.5-3 saat kadar sürmekte.

Son yıllarda artan popülarite ile birlikte pek çok firma sadece ulaşım ya da konaklamalı seçeneklerle birlikte İstanbul çıkışlı Bansko turları sunmaya başladı. Alternatif olarak bu turları da değerlendirebilirsiniz.

Biz birinci grupta yer aldığımız için emektar arabamızı yüklememize müteakip direksiyona geçerek Bansko’yu hedef edinenlerdeniz. Acelemiz olmadığı için, Yunanistan’a giriş yaparak, Kavala üzerinden toplamda yaklaşık 7 saatlik bir yolculuk sonrası Bansko’ya vardık.

Not: Bulgaristan’da kış lastiği zorunlu değil ancak kışın zincir bulundurmak zorunlu. Bir de bazı kaynaklarda olası çevirmelerde arabadaki yolcu sayısı kadar reflektörlü yelek istenebileceği söylenmekte.

Nerede Kalalım?

Bansko’da konaklama seçenekleri dağın eteklerinde toplanmış durumda ve konaklayacağınız alan alt istasyondaki gondola ne kadar yakın olursa, (kırmızı daire içerisinde) sabah kayak ayakkabılarıyla yürürken o kadar rahat edeceğinizi göz önünde bulundurmanız lazım. Bu sebeple biz arayışımızı, yeşil ve mavi dörtgenler arasında kalan alanlarla sınırlandırdık ve yeşil alan içindeki bina kompleksi- Bansko Royal Tower- içinde karar kıldık.

Kayak tatilinde dağdaki güne zaten erkenden veda edildiği için yemek hazırlamaya yeterince vakit kaldığını göz önünde bulundurarak otel yerine airbnb tercih ettik. Şubat ayı içinde, 2 kişi 3 gece konaklamak için 1+1 fiyatlarının, bahsi geçen bölgelerde ortalama 250-350 euro bandında olduğunu söylebiliriz.

Aracıyla gidenler için, konaklama yapacağınız tesisin otoparkının olup olmamasının da önemli bir tercih sebebine dönüşebileceğini hatırlatayım.

Bansko Ski Area Bölgesi Booking için tıklayın;

Bansko Ski Area Bölgesi Airbnb için tıklayın;

Ne Yiyelim?

Yolu bitirdik, erken emeklilik planı yapan her Türk gibi “Şuradan bir ev alıp airbnb yapacaksın aslında” düşünceleri eşliğinde otelimize ya da evimize yerleştik ve midemiz kazınmaya başladı.

Üzülerek söylüyorum ki, Bansko’da şunu yemeden dönmeyin diyebileceğimiz hiç bir şey yok ve lezzet fiyat ortalaması Bulgaristan’ın kalanına göre dezavantajlı durumda, dolayısıyla size restoran önerisiyle gelemeyeceğim.

Yegane tavsiyesim ise, ana cadde üzerindeki restoranların önündeki görevliler sizi içeri çekmeye çalışırken, kapıdaki menüleri incelemeden içeri girmemeniz.

Amacınız net bir kayak tatilinden fazlası değilse, alışveriş yaparak evde kendi yemeğinizi hazırlamanız da-ki biz böyle yaptık- seçenekleriniz dahilinde kalabilir.

Gün içinde ise dağın pek çok noktasına dağılmış restoran ve kafelerde yemek yiyebilirsiniz. Pizza, burger, çıtır tavuk gibi fast food ürünleri ortalama 15-20 euro, bira 6 euro sıcak şarap ise 5 euro bandında.

Ski Pass ve Ekipman Kiralama

Türkiye ile kıyaslandığında, karşımıza çıkan en can sıkıcı fiyat, parasını sonuna kadar hak etse de ski pass oluyor. Takip eden günleri kapsayan uzun süreli ski pass aldığınızda fiyatta kayda değer bir indirim söz konusu olmadığından günlük ski pass almak daha mantıklı olabilir.

2024-2025 sezonu ski pass ücretleri;

2024-2025 kayak/snowboard kiralama ücretleri;

Günlük 35 leva ortalama ile, pazarlık gücünüze bağlı olarak 25 levalara kadar düşmekte.

Detaylı fiyat listesi için tıklayın;

Gondol

Yukarıda bahsettiğim 72 milletin sömestr tatilini araştırdık, hepsini atlatarak arada bir tarihe senelik iznimizi denk getirdik, yetmedi eşimiz, dostumuz, ekürimiz, kankamız… Kim bizimle geliyorsa, o da iznini ayarladı diyelim, yine de olmuyor arkadaşlar. O gondol sırasında bekleniyor. 1. gün 45 dk, 2. gün ise 90 dk kadar beklediğimiz gondol sırasında, hayatı sorgularken (hafta içi), 3. gün kalsaydık, muhtemelen Gebze-Harem dolmuşçularını andıran dayıların 15 levaya bizi dağa çıkarma tekliflerine kulak verirdik.

Sistem basitçe şöyle işliyor;

1-Siz benden öğrendiğiniz bu kupon bilgi ile sabah ski pass sırasına girmemek için, gişenin karşısında, otoparkın başında bulunan, istanbul kart doldurma cihazlarına benzeyen cihazlardan ski passınızı bir önceki akşamdan alıyorsunuz.15.30’dan sonra alınan ski pass otomatik olarak ertesi gün için verilmiş oluyor.

2-Sabah 8.30’da çalışmaya başlayacak gondol sırasına hayal gücünüzle doğru orantılı olarak erken bir saatte giriyorsunuz.

3-15 levaya hemen hareketle dağa çıkarıyoruz diyen dayılara, “Biz metrobüsün ilk durağında, metrobüs sırasına giren bir halkın çocuklarıyız.Bu sıra bize napar ki?!” diyen mağrur bakışlar atıyorsunuz.

4-Ertesi gün iradenizle yeni bir savaşa girip sıradayken “Ulan bu nasıl tatil?” diye sorgulamaya başlıyorsunuz.

Not: Gondola bindikten sonra dağın zirvesine çıkmak da yaklaşık 1 saat sürmekte.

Bu sebeple 110 levaya ski pass alıp gondol sırasına girmek yerine 15 levaya dolmuşla dağa çıkmak mantıklı olabilir ancak dolmuş sizi zirveye götürmüyor. Kırmızı daire ile işaretlenen alandan bindiğiniz dolmuş ile 25-30 dakikalık bir yolculuk sonrasında yeşil alana (Bunderishka Polyana) gidiyorsunuz. Dolayısıyla gondol sırası beklemek istemiyorsanız;

-Dolmuşa binerek orta hattaki istasyondan aşağı kayıp, tekrar dolmuşla çıkarak aynı parkuru tekrarlayabilirsiniz ki keyifle inerseniz ortalama 30-45 dk sürüyor inmeniz, fakat iyi seviyede kayıyorsanız bu parkuru tekrarlamaktan mutlu olmazsınız.

-Ya da ski pass alıp, dolmuşa binerek, indiğiniz noktada (Bunderishka Polyana) pek sıra beklemeden üst istasyonlara çıkan liftleri kullanabilirsiniz.

Bonus

Bansko’nun en keyifli bonusu after ski partiler. Özellikle pistlerin sonunda (yani otellere en yakın bölgede) bulunan Happy End, öğleden sonra hareketlenmeye başlıyor. Akşam 6 gibi ise oldukça eğlenceli bir hal alıyor. Bira fiyatları ortalama 6 euro civarında.